Μην πετάξουμε μαζί με τα απόνερα και το μωρό

 

του Αντιλιάν Κοτζάι

Η υπόθεση Παναγόπουλου δημιουργεί αισθήματα αποστροφής και απώθησης προς την κοινωνία, σχετικά με την έννοια του συνδικαλισμού, σε μία συγκυρία, όπου έτσι και αλλιώς το συνδικαλιστικό κίνημα είναι την τελευταία δεκαπενταετία βαθιά τραυματισμένο.

Όμως, θέλει μεγάλη προσοχή, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος μαζί με τα απόνερα να πετάξουμε και το παιδί, δηλαδή την χρησιμότητα του συνδικαλισμού.

Είναι αλήθεια ότι σε κάθε επίπεδο οι δομές εκπροσώπησης των πολιτών πάσχουν και αυτό αποτυπώνεται και στο υψηλότερο επίπεδο, που είναι το πολιτικό σύστημα, το οποίο αντί να ενσωματώνει πολίτες, τους οδηγεί τα τελευταία χρόνια στην αποχή και την αδράνεια.

Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά ο βασικότερος είναι η κρατικοποίηση των κομμάτων.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αντί τα κόμματα να είναι δυνάμεις μετασχηματισμού, ενσωματώνουν τα κελεύσματα του κράτους, με αποτέλεσμα να απομακρύνονται από τα αιτήματα της κοινωνίας.

Κρατικοποίηση του συνδικαλισμού

Το ίδιο πρόβλημα που υπάρχει με τα «κρατικά κόμματα» ή τα «κόμματα καρτέλ» ισχύει και στην περίπτωση του συνδικαλισμού, καθώς τις τελευταίες δεκαετίες η ΓΣΕΕ και μία σειρά από οργανώσεις γραφειοκρατικοποιήθηκαν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί μία «ελίτ», της οποίας τα συμφέροντα αυτονομήθηκαν από αυτά των εργαζομένων.

Σε αυτό το πλαίσιο οι εργαζόμενοι απομακρύνονται από τις συλλογικές διαδικασίες και οι αντιπολιτικές τάσεις γιγαντώνονται.

Αυτό το είδαμε και στην εποχή της κρίσης, όπου οι συντηρητικές δυνάμεις σπίλωναν την έννοια του συνδικαλισμού, πατώντας ακριβώς σε αυτές τις παθογένειες των τελευταίων δεκαετιών.

Σε αυτή την κοινωνική βάση βρίσκει εύφορο έδαφος και η ακροδεξιά.

Το αίτημα, η επιστροφή στην κοινωνική βάση

Για αυτό και πλέον χρειάζεται ένας ριζικός επαναπροσδιορισμός της έννοιας του συνδικαλισμού και των συλλογικών διαδικασιών, που θα έχει στο επίκεντρο τον κοινωνικό έλεγχο των δομών εκπροσώπησης.

Όσο οι συσχετισμοί στο συνδικαλιστικό κίνημα δημιουργούνται με «οργανώσεις φαντάσματα» και από μηχανισμούς που ενεργοποιούνται μόνο όταν υπάρχει κάλπη, τόσο θα βαθαίνει η κρίση εμπιστοσύνης των εργαζομένων.

Πλέον, πρέπει να ανοίξει η συζήτηση για την οικονομική αναπαραγωγή αυτών των δομών, διότι όπως έλεγε και ένας καθηγητής στο πανεπιστήμιο, «πες μου πώς αναπαράγεται με υλικούς όρους μία οργάνωση για να σου πω από ποιόν ελέγχεται».

Κουτί Πανδώρας