Πού πήγαν τα παιδιά από τις γειτονιές;

Η εξαφάνιση των παιδιών από τον δρόμο δεν είναι μόνο αλλαγή οικογενειακών συνηθειών, μα είναι μεταβολή στο ποιος θεωρείται νόμιμος χρήστης του δημόσιου χώρου.

 του Αντώνη Μπατζιά

Θυμάμαι, από τα παιδικά χρόνια στην Καρδίτσα και στον Άγιο Ακάκιο, εκείνη την απλή φράση που συνόδευε την έξοδο από το σπίτι, «Να γυρίσεις πριν νυχτώσει».

Δεν ήταν διακήρυξη ελευθερίας ούτε απόδειξη ότι μεγαλώναμε σε έναν ασφαλή παράδεισο, ήταν απλώς ένα χρονικό όριο μέσα στο οποίο μπορούσες να χαθείς από το οπτικό πεδίο των μεγάλων, να αλλάξεις διαδρομή, να καθυστερήσεις σε μια πλατεία, να αποφασίσεις μόνος σου ποιο στενό θα πάρεις για να επιστρέψεις.

Αν σταματήσω εδώ, έχω ήδη γράψει το πιο εύκολο και πιο άχρηστο άρθρο, εμείς είχαμε χώμα στα γόνατα, τα σημερινά παιδιά έχουν δαχτυλιές στις οθόνες.

Μόνο που το παρελθόν δεν ήταν τόσο αθώο και τα παιδιά δεν ξύπνησαν ένα πρωί αποφασισμένα να ανταλλάξουν τη γειτονιά με το tablet. Προηγήθηκε μια πόλη που γέμισε αυτοκίνητα, στένεψε τα πεζοδρόμια, περίφραξε το παιχνίδι και μετέτρεψε την ανεπίβλεπτη παιδική παρουσία σε ένδειξη γονεϊκής αμέλειας.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι γιατί τα παιδιά «κλείστηκαν» στο σπίτι. Είναι ποιος έκλεισε πρώτος την πόρτα.

Η γειτονιά όπου δεν ακούγονται παιδιά

Στις περισσότερες ελληνικές πόλεις, η γειτονιά εξακολουθεί να υπάρχει ως ταχυδρομική διεύθυνση, όχι απαραίτητα ως κοινός τόπος. Ο δρόμος είναι διάδρομος κυκλοφορίας, το πεζοδρόμιο χώρος στάθμευσης ή επέκταση καταστήματος, η πλατεία οργανωμένη κατανάλωση.

Το παιδί γίνεται αποδεκτό όταν κάθεται δίπλα στους γονείς του, όταν παίζει στον ειδικά προβλεπόμενο χώρο ή όταν μετακινείται γρήγορα από το σπίτι στο σχολείο. Ένα δεκάχρονο που απλώς περιφέρεται μοιάζει σχεδόν με διοικητικό λάθος.

Η εξαφάνιση των παιδιών από τον δρόμο δεν είναι μόνο αλλαγή οικογενειακών συνηθειών, μα είναι μεταβολή στο ποιος θεωρείται νόμιμος χρήστης του δημόσιου χώρου.

Το αυτοκίνητο μπορεί να καταλαμβάνει επί ώρες μερικά τετραγωνικά μέτρα χωρίς να χρειάζεται να δικαιολογήσει την παρουσία του, όμως μια παρέα παιδιών που κάνει θόρυβο, κλοτσά μια μπάλα ή κάθεται στα σκαλιά πρέπει διαρκώς να αποδεικνύει ότι δεν ενοχλεί.

Η πόλη δηλώνει «δημόσια», αλλά λειτουργεί με όρους ιδιωτικού σαλονιού, δηλαδή επιτρέπεται να βρίσκεσαι εκεί εφόσον είσαι ήσυχος, προβλέψιμος και, κατά προτίμηση, πελάτης.

Η απουσία γίνεται, μάλιστα, αυτοτροφοδοτούμενη. Όσο λιγότερα παιδιά βρίσκονται έξω, τόσο πιο ασυνήθιστη και επισφαλής μοιάζει η παρουσία τους. Όσο περισσότεροι γονείς τα μεταφέρουν με αυτοκίνητο, τόσο πυκνότερη γίνεται η κυκλοφορία γύρω από σχολεία και δραστηριότητες. Κι όσο πυκνώνει η κυκλοφορία, τόσο πιο λογική φαίνεται η επόμενη διαδρομή με αυτοκίνητο.

Μια ατομική επιλογή προστασίας, απολύτως κατανοητή από τη σκοπιά κάθε οικογένειας, καταλήγει συλλογικά να κατασκευάζει το περιβάλλον από το οποίο προσπαθεί να προστατευτεί.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε παλιά αλάνα ήταν μια μικρή δημοκρατία. Τα κορίτσια είχαν συχνά λιγότερη ελευθερία, τα παιδιά με αναπηρία αποκλείονταν σχεδόν αυτονόητα, ο νταής της γειτονιάς δεν είναι επινόηση των σύγχρονων γονέων.

Η νοσταλγία σβήνει αυτές τις ανισότητες επειδή θυμάται συνήθως την παιδική ηλικία εκείνου που μπορούσε να κυκλοφορεί. Το ζητούμενο δεν είναι να επιστρέψουμε σε μια μυθοποιημένη δεκαετία. Είναι να αναρωτηθούμε γιατί, με περισσότερη γνώση και περισσότερα τεχνικά μέσα, κατασκευάσαμε λιγότερη ελευθερία.

Από το «γύρνα πριν νυχτώσει» στο GPS

Το «πριν νυχτώσει» ήταν ασαφές, κάποτε αυθαίρετο και πάντως διαπραγματεύσιμο. Το GPS δεν διαπραγματεύεται. Μετατρέπει την κίνηση του παιδιού σε κουκκίδα, την καθυστέρηση σε ειδοποίηση και το κενό πληροφορίας σε λόγο συναγερμού.

Μια πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση για την ψηφιακή παρακολούθηση θέσης επισημαίνει ότι οι γονείς μπορούν πλέον να γνωρίζουν συνεχώς και με ακρίβεια πού βρίσκεται ένα παιδί, αλλά θέτει παράλληλα ζητήματα συναίνεσης, ιδιωτικότητας και ανάπτυξης της αυτονομίας. Η τεχνολογία δεν προσφέρει απλώς ένα εργαλείο· αλλάζει αυτό που θεωρούμε υπεύθυνη γονεϊκή συμπεριφορά.

Είναι εύκολο να ειρωνευτεί κανείς τον γονέα που κοιτάζει μια εφαρμογή για να δει αν το παιδί έφτασε στο φροντιστήριο. Είναι όμως και άδικο. Όταν η διάβαση είναι σβησμένη, το πεζοδρόμιο κομμένο στα δύο από παρκαρισμένα και ο οδηγός αντιμετωπίζει το όριο ταχύτητας ως προσωπική προσβολή, η επιτήρηση γίνεται υποκατάστατο μιας ασφάλειας που η πόλη αρνείται να προσφέρει.

Το GPS δεν γεννά μόνο τον φόβο· συχνά εγκαθίσταται πάνω σε έναν φόβο απολύτως υλικό.

Το παράδοξο είναι ότι ζητάμε από τα παιδιά να γίνουν κάποτε αυτόνομοι ενήλικες, αφού πρώτα περάσουν τα πρώτα δεκαπέντε ή δεκαοκτώ χρόνια της ζωής τους υπό διαρκή συνοδεία.

Θέλουμε να μάθουν να υπολογίζουν τον κίνδυνο χωρίς να τους επιτρέπουμε να πάρουν ούτε μία μικρή απόφαση που περιέχει κίνδυνο. Η ανεξαρτησία αναβάλλεται μέχρι την ηλικία κατά την οποία υποτίθεται ότι πρέπει να εμφανιστεί πλήρως σχηματισμένη.

Δεν πρόκειται για ρομαντική υπεράσπιση του κινδύνου. Πρόκειται για τη διαφορά ανάμεσα στην προστασία και στην κατάργηση κάθε δοκιμής. Η λάθος στροφή, η συνεννόηση με έναν φίλο, η εκτίμηση του χρόνου, ακόμη και η μικρή αμηχανία του να ζητήσεις πληροφορίες από έναν άγνωστο είναι τρόποι με τους οποίους ένα παιδί μαθαίνει ότι μπορεί να κινηθεί μέσα στον κόσμο.

Η κουκκίδα στην οθόνη καθησυχάζει τον ενήλικα· δεν είναι βέβαιο ότι μαθαίνει στο παιδί να βρίσκει τον δρόμο του.

Πότε έγινε επικίνδυνο να είσαι δέκα χρονών;

Υπάρχουν πραγματικοί κίνδυνοι και υπάρχει η κοινωνική παραγωγή του φόβου. Το δύσκολο είναι ότι οι δύο κατηγορίες μπλέκονται. Η βαριά κυκλοφορία, η ταχύτητα και η κακή πεζή υποδομή δεν είναι γονεϊκές φαντασιώσεις.

Από την άλλη, η εντύπωση ότι πίσω από κάθε γωνία παραμονεύει ένας άγνωστος ενισχύεται από ένα μιντιακό περιβάλλον που μετατρέπει το σπάνιο περιστατικό σε μόνιμο φόντο της καθημερινότητας. Έτσι ο «καλός γονιός» δεν καλείται απλώς να προστατεύει, oφείλει να προβλέπει τα πάντα, διαφορετικά θα κριθεί εκ των υστέρων σαν να μπορούσε.

Η ελληνική έρευνα στο Κορδελιό–Εύοσμο είναι αποκαλυπτική ακριβώς επειδή δεν περιγράφει μια αραιοκατοικημένη περιοχή με τεράστιες αποστάσεις. Σ’ έναν πυκνό δήμο, με μικτές χρήσεις και σύντομες διαδρομές, το 66,5% των παιδιών 6 έως 12 ετών πήγαινε στο σχολείο με τα πόδια, αλλά μόλις το 14,08% μόνο του.

Οι γονείς συνέδεσαν τη συνοδεία με επικίνδυνες διαβάσεις, ανεπαρκή πεζοδρόμια και παράνομες συμπεριφορές οδηγών. Τα παιδιά, δηλαδή, περπατούν, απλώς δεν είναι ανεξάρτητα.

Η διεθνής εικόνα δείχνει επίσης ότι δεν υπάρχει κάποιο βιολογικό σημείο στο οποίο ένα παιδί «είναι έτοιμο». Σε συγκριτική έρευνα 16 χωρών, η Φινλανδία, η Γερμανία και η Νορβηγία βρέθηκαν στις πρώτες θέσεις παιδικής ανεξάρτητης κινητικότητας, ενώ χώρες όπως η Ιταλία και η Πορτογαλία πολύ χαμηλότερα.

Στα 10 τους, περίπου 6 στα 10 παιδιά στη Φινλανδία και στη Γερμανία επιτρεπόταν να χρησιμοποιούν μόνα τους τοπικά λεωφορεία· στην Ιταλία το αντίστοιχο επίπεδο ελευθερίας εμφανιζόταν στα δεκατρία ή δεκατέσσερα. Η διαφορά δεν βρίσκεται στα παιδιά. Βρίσκεται στις υποδομές, στις κοινωνικές προσδοκίες και στην εμπιστοσύνη.

Το αυτοκίνητο και η εξορία του ελεύθερου παιχνιδιού

Το αυτοκίνητο δεν αφαίρεσε από τα παιδιά μόνο την ασφάλεια. Αφαίρεσε τον χώρο και, μαζί του, το δικαίωμα στην απρόβλεπτη χρήση. Ένας δρόμος σχεδιασμένος για συνεχή ροή δεν ανέχεται παύσεις, λοξές διαδρομές ή μια μπάλα που ξεφεύγει. Δηλαδή δεν ανέχεται τίποτε από όσα κάνουν το παιδικό παιχνίδι παιχνίδι.

Έτσι το μεταφέραμε σε περιφραγμένες παιδικές χαρές, με συγκεκριμένα όργανα, ώρες και ενήλικες θεατές. Το παιδί έχει χώρο, αρκεί να παραμένει στην παιδική του ζώνη.

Όμως το ελεύθερο παιχνίδι δεν είναι υπηρεσία που παρέχεται αποκλειστικά από μία τσουλήθρα. Χρειάζεται δυνατότητα εξερεύνησης, συνάντηση χωρίς ραντεβού, μικρές συγκρούσεις που λύνονται χωρίς διαιτητή.

Ο κοινός οδηγός WHO και UNICEF για τους παιδοκεντρικούς δημόσιους χώρους, που δημοσιεύτηκε το 2026, αντιμετωπίζει το παιχνίδι ως δικαίωμα και οργανώνει τις προτάσεις του γύρω από έξι αρχές: ασφάλεια, παιχνίδι, πρόσβαση, υγεία, ισότητα και βιωσιμότητα. Ζητά ήπια κυκλοφορία, ασφαλείς διαβάσεις και προστατευμένες διαδρομές προς σχολεία, πάρκα και χώρους παιχνιδιού.

Η ανεξάρτητη κινητικότητα δεν είναι απλώς ένας πιο ευχάριστος τρόπος μετακίνησης. Συστηματική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας τη συνδέει με περισσότερη σωματική δραστηριότητα, ενώ καταγράφει πόσο καθοριστικές είναι οι αντιλήψεις των γονέων και το ίδιο το δομημένο περιβάλλον.

Όταν αποκλείουμε κάθε μικρό ρίσκο, δεν μηδενίζουμε το συνολικό ρίσκο, μα το μεταφέρουμε στην ακινησία, στην απομόνωση και στην εξάρτηση.

Το όριο των 30 χιλιομέτρων δεν είναι, επομένως, η εμμονή κάποιων που μισούν τους οδηγούς. Ανασκόπηση εφαρμογών σε σαράντα ευρωπαϊκές πόλεις κατέγραψε κατά μέσο όρο 23% λιγότερες συγκρούσεις, 37% λιγότερους θανάτους και 38% λιγότερους τραυματισμούς μετά την καθιέρωσή του.

Τα ποσοστά δεν σημαίνουν ότι μια πινακίδα αρκεί χωρίς έλεγχο και επανασχεδιασμό του δρόμου. Δείχνουν όμως ότι η ταχύτητα είναι πολιτική επιλογή, όχι φυσικό φαινόμενο.

Το παιδί ως πρόγραμμα με μόνιμο συνοδό

Όταν η γειτονιά δεν μπορεί να φιλοξενήσει αυθόρμητη κίνηση, η παιδική ηλικία οργανώνεται σαν εβδομαδιαίο ημερολόγιο στελέχους, δηλαδή σχολείο, ξένη γλώσσα, άθλημα, μουσική, μεταφορά, παραλαβή. Ακόμη και το παιχνίδι χρειάζεται συνεννόηση ενηλίκων, διαθέσιμη ώρα και αυτοκίνητο. Το παιδί δεν συναντά απλώς έναν φίλο, μιας και οι δύο οικογένειες πραγματοποιούν μικρή επιχείρηση logistics.

Αυτή η παιδική ηλικία δεν είναι μόνο κουραστική, αλλά και ταξικά άνιση. Η οικογένεια που διαθέτει χρόνο, χρήματα και όχημα αγοράζει δραστηριότητες, ιδιωτικούς χώρους και ασφαλείς μετακινήσεις. Η οικογένεια που δεν τα διαθέτει δεν αποκτά περισσότερη ελευθερία, αλλά συχνά αποκτά ένα παιδί περιορισμένο στο σπίτι.

Ο δημόσιος χώρος θα έπρεπε να μειώνει τέτοιες διαφορές. Όταν γίνεται αφιλόξενος, τις μετατρέπει σε πεπρωμένο.

Και δεν είναι μόνο η κυκλοφορία ή η έλλειψη υποδομών που γεννά αυτή την απομάκρυνση. Υπάρχει η βία, η επιθετικότητα, η παρενόχληση, ο εκφοβισμός, η παρουσία ανθρώπων που μπορεί να εκμεταλλευτούν την ευαλωτότητα ενός παιδιού.

Υπάρχει ο φόβος ότι μια διαδρομή που κάποτε θεωρούνταν αυτονόητη μπορεί να κρύβει έναν κίνδυνο που ο γονιός δεν θα προλάβει να αποτρέψει. Και υπάρχει, βέβαια, η πραγματική ανασφάλεια σε ορισμένες γειτονιές: σκοτεινά σημεία, εγκαταλελειμμένοι χώροι, απουσία ενηλίκων, αδυναμία άμεσης βοήθειας.

Δεν είναι όλα αυτά υπερβολές ούτε μπορούν να απορριφθούν ως προϊόν τηλεοπτικού πανικού. Ένα παιδί δεν πρέπει να εκτίθεται σε βία για να αποδείξει ότι είναι ανεξάρτητο.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν η εύλογη προστασία μετατρέπεται σε μόνιμη απαγόρευση και όταν κάθε κίνδυνος αντιμετωπίζεται σαν να έχει την ίδια πιθανότητα.

Άλλο να μαθαίνει ένα παιδί να αναγνωρίζει έναν ύποπτο ενήλικα, να ζητά βοήθεια, να αποφεύγει ένα επικίνδυνο σημείο και να επιστρέφει σε συμφωνημένη ώρα, κι άλλο να μεγαλώνει με την πεποίθηση ότι ο κόσμος έξω από την πόρτα είναι εξ ορισμού εχθρικός.

Η ασφάλεια δεν χτίζεται με την απομόνωση. Χτίζεται με φωτισμένους δρόμους, παρουσία ανθρώπων, σχέσεις εμπιστοσύνης, σχολεία που ακούν τα παιδιά και γειτονιές όπου η βία δεν μένει αόρατη.

Κάπου εδώ εμφανίζεται η οθόνη, ο βολικός κατηγορούμενος κάθε συζήτησης. Προφανώς οι πλατφόρμες σχεδιάζονται για να κρατούν την προσοχή και δεν χρειάζονται αθωωτική απόφαση.

Αλλά ένα παιδί που δεν μπορεί να πάει μόνο του σε φίλο, να σταθεί στην πλατεία χωρίς να καταναλώσει ή να κατέβει στον δρόμο χωρίς συνοδό θα αναζητήσει αλλού παρέα, παιχνίδι και περιπέτεια. Δεν διαλέγει το ψηφιακό αντί του πραγματικού σε συνθήκες ουδέτερου ανταγωνισμού. Το πραγματικό έχει ήδη αποκλειστεί.

Μια πόλη όπου ένα παιδί πηγαίνει μόνο του στο σχολείο

Ο OECD σημειώνει ότι ασφαλέστερα πεζοδρόμια και πεζές διαδρομές μπορούν να ενισχύσουν την ανεξάρτητη κινητικότητα των παιδιών και ταυτόχρονα να μειώσουν τον χρόνο που δαπανούν οι γονείς ως συνοδοί. Δεν πρόκειται για μια ειδική πολιτική που ωφελεί μόνο τους ανηλίκους. Το πεζοδρόμιο στο οποίο χωρά ένα παιδί χωρά και ένα αναπηρικό αμαξίδιο, έναν ηλικιωμένο, έναν γονέα με καρότσι.

Οι λύσεις δεν είναι μυστηριώδεις, είναι πραγματικά ελεύθερα πεζοδρόμια, συνεχείς ποδηλατικές διαδρομές, φωτισμός, διαβάσεις που υποχρεώνουν το αυτοκίνητο να επιβραδύνει, σχολικοί δρόμοι χωρίς κυκλοφορία στις ώρες προσέλευσης και αποχώρησης, χώροι όπου επιτρέπεται να παίζεις χωρίς εισιτήριο.

Στο Παρίσι, μέχρι την έναρξη της σχολικής χρονιάς του 2025 είχαν διαμορφωθεί περισσότεροι από 300 «δρόμοι των σχολείων», καλύπτοντας περίπου τα μισά νηπιαγωγεία και δημοτικά της πόλης, 100 από αυτούς είχαν ανασχεδιαστεί και φυτευτεί μόνιμα. Ο χώρος που αφαιρέθηκε από το αυτοκίνητο επέστρεψε στο περπάτημα, στο παιχνίδι και στην παραμονή

Μια φιλική προς τα παιδιά πόλη δεν είναι μια τεράστια παιδική χαρά ούτε ένας κόσμος χωρίς κίνδυνο. Είναι μια πόλη που επιτρέπει στα παιδιά να μαθαίνουν σταδιακά να διαχειρίζονται τον κίνδυνο, αντί να τα προστατεύει από κάθε εμπειρία μέχρι να τα παραδώσει απότομα στην ενηλικίωση.

Και είναι μια πόλη που δεν μεταφέρει ολόκληρο το βάρος της ασφάλειας στην αγωνία κάθε οικογένειας ξεχωριστά.

Το αν ένα παιδί μπορεί να πάει μόνο του στο σχολείο είναι τελικά ένας ανελέητα απλός δείκτης. Μετρά αν ο δρόμος συγχωρεί το λάθος, αν οι οδηγοί αναγνωρίζουν ότι δεν έχουν αποκλειστική κυριότητα της πόλης, αν υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που κοιτούν γύρω τους και όχι μόνο μπροστά τους.

Μετρά ακόμη αν αντιμετωπίζουμε το παιδί ως πολίτη που αποκτά σταδιακά δικαιώματα και ευθύνες ή ως εύθραυστο οικογενειακό περιουσιακό στοιχείο που μεταφέρεται από προστατευμένο χώρο σε προστατευμένο χώρο.

Ίσως, λοιπόν, τα παιδιά να μην εξαφανίστηκαν από τις γειτονιές. Ίσως οι γειτονιές να έπαψαν να χωρούν ανθρώπους που δεν οδηγούν, δεν καταναλώνουν και δεν συνοδεύονται.

Κι αν μια πόλη δεν μπορεί να εμπιστευτεί ένα δεκάχρονο για τη μικρή διαδρομή μέχρι το σχολείο, το πρόβλημα δεν είναι ότι το δεκάχρονο δεν μεγάλωσε αρκετά. Είναι ότι η πόλη έχει ξεχάσει για ποιον υποτίθεται πως υπάρχει.

Κουτί Πανδώρας

Εμπρησμός / Υπάρχει ειδικό νομικό καθεστώς για τους Ισραηλινούς στην Ελλάδα;

 

της Φωτεινής Λαμπρίδη

Ο 35χρονος Ισραηλινός, γιος διακεκριμένου χειρούργου παραθέριζε με την οικογένειά του σε πολυτελή βίλα στο Ρέθυμνο. Από τα τοπικά μέσα έγινε γνωστό ότι του αποδόθηκε η ευθύνη για τη μεγάλη φωτιά στα Σελλιά που είχε ξεσπάσει την Παρασκευή 14/08. Ενώπιον της Δικαιοσύνης προκειμένου να δώσει εξηγήσεις για το περιστατικό, υποστήριξε όπως είπε ο δικηγόρος του, ότι στις 10 Αυγούστου, δύο ημέρες μετά την άφιξή τους, τους δόθηκε ένα πινακάκι με κάποιες πληροφορίες, όπως ο κωδικός πρόσβασης στο Wi-Fi, και πως εκεί, στα “ψιλά γράμματα”, υπήρχε και μία λιτή αναφορά για τη μη χρήση της ψησταριάς σε περίπτωση ανέμων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο Ισραηλινός έκανε χρήση ψησταριάς, ενώ η περιοχή βρισκόταν σε Κατηγορία Κινδύνου 4 (πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς).

Ο 35χρονος, πλήρωσε μετά την αναφορά του 10.000 ευρώ κι έφυγε για τη χώρα του με την υποχρέωση να δίνει το παρόν στην ελληνική πρεσβεία κάθε μήνα μέχρι τη δίκη με την κατηγορία του εμπρησμού από αμέλεια.

Αν είσαι εθελοντής στην πυρόσβεση και αποδεδειγμένα όχι εμπρηστής

Όταν υποτίθεται ότι ζεις σε μια ευνομούμενη χώρα, δεν μπορείς να μην κάνεις μοιραία συγκρίσεις που δείχνουν πως δεν είμαστε ίδιοι απέναντι στο νόμο όλοι και όλες.

Ποιος μπορεί να ξεχάσει την αδιανόητη περιπέτεια που έζησαν δύο νέα παιδιά φοιτητές, εθελοντές μάλιστα σε κατάσβεση φωτιάς στην Πάτρα πέρυσι τον Αύγουστο, οι οποίοι παρουσιάστηκαν από τις Αρχές σαν εμπρηστές που είχαν παραδεχτεί την πράξη τους; κατηγορήθηκαν για εμπρησμό Οι νεαροί 19 και 27 ετών, που σε δασική και μη δασική έκταση κατά συρροή, κατ’ εξακολούθηση και σε συναυτουργία, συνελήφθησαν, προφυλακίστηκαν πάνω από ένα μήνα παρά το γεγονός ότι υπήρχαν μαρτυρίες που επιβεβαίωναν πως βοηθούσαν εθελοντικά στην κατάσβεση και πήγαιναν νερά στους πυροσβέστες; Μέχρι η ίδια η πυροσβεστική υπηρεσία παραδέχτηκε με γνωμάτευση ότι η εστία που εντοπίστηκε, οφειλόταν σε κηλίδωση και όχι σε εμπρησμό αναδεικνύοντας το φιάσκο.

Οι δύο νεαροί που θα έπρεπε να αναδεικνύονται από την κυβέρνηση των περισσότερων καμένων εκτάσεων της ιστορίας σαν πρότυπα, όχι μόνο δεν είχαν την τύχη του ισραηλινού τουρίστα, αντίθετα τους διέβαλε η ίδια η πολιτική ηγεσία χωρίς μάλιστα να είναι υπεύθυνοι για τον εμπρησμό. Ο Υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης, είχε πάρει θέση δημόσια μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, αναπαράγοντας τις πρώτες πληροφορίες της αστυνομίας για την επ’ αυτοφόρω σύλληψη προεξοφλώντας με έναν τρόπο την ενοχή τους.

Αν είσαι Γεωργιανή οικιακή βοηθός

Τον Ιούνιο του 2025 μια Γεωργιανή που είχε φτάσει στη Χίο για να εργαστεί ως οικιακή βοηθός ηλικιωμένης, κάπνιζε και έσβησε το τσιγάρο της στο έδαφος. Είπε αργότερα στις αρχές, ότι το πάτησε με το πόδι θεωρώντας ότι το είχε σβήσει. Στο σημείο αργότερα ξέσπασε φωτιά.

Η γυναίκα ζήτησε συγγνώμη, την συνέλαβαν και στις 26 Ιουνίου, δηλαδή μόλις τρεις ημέρες μετά το περιστατικό, καταδικάστηκε για εμπρησμό από αμέλεια σε 3 χρόνια φυλάκιση χωρίς αναστολή και πρόστιμο 10.000 ευρώ.

Η ιδιαιτερότητα του να είσαι Iσραηλινός παραβάτης στην Ελλάδα

Μοιραία το περιστατικό με τον εμπρησμό από αμέλεια από τον Ισραηλινό στο Ρέθυμνο προκαλεί το ερώτημα «Υπάρχει άραγε ειδικό νομικό καθεστώς για τους Ισραηλινούς στην Ελλάδα σήμερα;».

Το γεγονός μάλιστα πυροδότησε αντιδράσεις στο διαδίκτυο όπου χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αναρωτιούνται αν είμαστε αποικία του Ισραήλ, αφού οι επισκέπτες από τη συγκεκριμένη χώρα αντιμετωπίζονται προνομιακά εν μέσω μάλιστα γενοκτονίας.

Θυμίζουν υποθέσεις όπως αυτή της 5ης Αυγούστου 2025, τότε που Ισραηλινός επιβάτης του κρουαζιερόπλοιου Crown Iris όρμησε σε ένα μαγαζί κατέβασε πανό κατά του σιωνισμού, έσπρωξε και άσκησε βία σε γυναίκα και προκάλεσε ζημιές στο μαγαζί. Αυτό που ακολούθησε ήταν μήνυση με βάση τα στοιχεία που ήταν ατράνταχτα αφού το περιστατικό είχε καταγραφεί από κάμερες γειτονικών καταστημάτων.

Ο Ισραηλινός συνελήφθη στο πλαίσιο του αυτοφώρου αλλά ο εισαγγελέας τον άφησε ελεύθερο.

Θα μου πείτε βέβαια πως ζούμε στη χώρα όπου Ισραηλινοί στρατιώτες επιβιβάζονται στα πλοία που πλέουν σε διεθνή ύδατα και καταστρέφουν τις μηχανές και τις συσκευές επικοινωνίας του στόλου Global Sumud Flotilla και οι ελληνικές Αρχές είναι εκεί να συνδράμουν σε άλλη μία πράξη καταπάτησης του Διεθνούς Δικαίου εκ μέρους του Ισραήλ.

TVXS

Θέλω να γίνω Κηδεία Δημοσία Δαπάνη

 

Δημόσια υγεία, δημόσια παιδεία, κοινωνική ισότητα. Ωραία πράγματα, δεν λέω, μα κοστοβόρα

της Νόρας Ράλλη

-Κυρία Δαπάνη, σας ευχαριστώ που δεχτήκατε να μιλήσετε.
– Δημοσία, παρακαλώ. Δαπάνη είναι το πατρικό μου.

– Είστε περιζήτητη τελευταία. Δύσκολα σας βρίσκει κάποιος
– Πάντα ήμουν. Απλώς παλαιότερα με καλούσαν για νοσοκομεία, σχολεία, αντιπλημμυρικά έργα. Τώρα με προτιμούν στις κηδείες. Είναι πιο ασφαλές. Ο νεκρός δεν κάνει αντιπολίτευση, βλέπετε.
– Με ποια κριτήρια επιλέγετε;
– Αυστηρότατα! Πρέπει ο εκλιπών να έχει προσφέρει εξαιρετικές υπηρεσίες στο έθνος, στον πολιτισμό ή, έστω, στην εκάστοτε κυβέρνηση.
– Οπως ο Στέλιος Ράμφος, για παράδειγμα;
– Βεβαίως, για να μην πω, βεβαιότατα! Και μάλιστα αριστοτεχνικότατη βεβαιότητα στο βεβαιότατα. Διότι ήτο φιλόσοφος, συγγραφέας, στοχαστής. Ξεκίνησε από την Αριστερά, κάπως, κι έφτασε εκεί όπου φτάνει μεγάλο μέρος της ελληνικής κάπως διανόησης, σαν ωριμάσει: σε πάνελ όπου όλοι συμφωνούν ότι φταίει ο λαός.
– Αρα σας κέρδισε δικαιωματικά.
– Δεν αποφαίνομαι εγώ. Εγώ πληρώνω. Αλλοι αποφασίζουν ποιος υπήρξε πραγματικό εθνικό κεφάλαιο εν ζωή και ποιος κρίνεται ως τέτοιο, μόνο μετά θάνατον.
– Κηδεύονται συχνότερα δεξιοί δημοσία δαπάνη;
– Μην πολιτικοποιείτε τον θάνατο! Τον έχουμε ήδη πολιτικοποιήσει εμείς. Εξάλλου, στη μεταθανάτια Ελλάδα δεν υπάρχει Δεξιά κι Αριστερά. Υπάρχουν τιμές αρχηγού κράτους, κοινή υπουργική απόφαση και συγγενείς που ψάχνουν να παρκάρουν.
– Και οι απλοί πολίτες;
– Αυτοί κηδεύονται ιδία δαπάνη, αφού προηγουμένως έζησαν δημοσία εγκαταλείψει.
– Σκληρό, δεν βρίσκετε;
– Μιλάτε στην Δημοσία Κ. Δαπάνη για σκληρότητα; Ρεαλιστικό είναι. Για να σε αναλάβει το κράτος εν ζωή, πρέπει να χρωστάς. Για να σε καταλάβει, πρέπει να μη μιλάς. Για να σε αναλάβει/ανακαταλάβει μετά θάνατον, πρέπει να χρωστάς στην Ιστορία του. Το πόσο, το καθορίζει το ίδιο το κράτος, που κρατά και τα βιβλία.
– Υπάρχει αίτηση;
– Βεβαίως. Καταθέτετε βιογραφικό, πολιτικές μετατοπίσεις, τηλεοπτικές εμφανίσεις και δύο συστατικές υπουργών. Πιστοποιητικό θανάτου προσκομίζεται αργότερα. Η Ελλάδα είναι επιεικής με τις προθεσμίες.
– Υπάρχει κάποια μέθοδος για να σας κερδίσει κάποιος;
– Επειδή συμπάθησα την αριστερή σας αφέλεια, θα σας πω. Κατ’ αρχάς, πρέπει να οργανώσετε εγκαίρως τη μεταθανάτια σταδιοδρομία σας: Γράφετε τουλάχιστον τρία βιβλία με τίτλους όπως «Η εσωτερική ανωριμότητα του Ελληνα», «Γιατί ο άνεργος δεν σηκώνεται νωρίς», «100+1 λόγοι που φταίει ο τυροπιτάς για τα μνημόνια». Μετά εμφανίζεστε σε εκπομπές όπου τέσσερις εύποροι θα συζητάνε γιατί οι φτωχοί καταναλώνουν λάθος. Δεν θα δηλώσετε δεξιός, απλώς πως η πραγματικότητα μετακινήθηκε δεξιά και σας παρέσυρε σαν ακυβέρνητο φουσκωτό λαθρομεταναστών (η λέξη-κλειδί είναι «λαθρομεταναστών»)
– Τι συμβουλεύετε έναν νέο που θέλει κάποτε να κηδευτεί δημοσία δαπάνη;
– Να μην πεθάνει αριστερός. Ή, αν επιμένει, να γίνει τόσο αριστερός, ώστε να μην μπορεί να τον αγνοήσει κανείς. Γλέζος, ας πούμε. Ή Μίκης. Αλλά αυτό απαιτεί Κατοχή, Αντίσταση, εξορίες, φυλακές. Πολύς κόπος. Ευκολότερα γίνεσαι τηλεοπτικός φιλοφιλόσοφος και εξηγείς στους φτωχούς ότι η φτώχεια τους είναι πολιτισμικό χαρακτηριστικό, για το οποίο φταίν’ οι ίδιοι.
– Η Αριστερά τι πρεσβεύει για εσάς;
– Δημόσια υγεία, δημόσια παιδεία, κοινωνική ισότητα. Ωραία πράγματα, δεν λέω, μα κοστοβόρα. Η δημόσια κηδεία συμφέρει περισσότερο: γίνεται μία φορά και δεν ζητά μόνιμο προσωπικό.
– Τελευταία ερώτηση. Φοβάστε τον θάνατο;
– Καθόλου! Ξέρω ήδη και τι θα γράψουν στο κενοτάφιό μου: «Ενθάδε κείται δαύτη που αγάπησε τόσο λίγο το Δημόσιο, ώστε το Δημόσιο πλήρωσε για να βεβαιωθεί ότι έφυγε!».

efsyn

Τα παράσημα της πλάκας…

 

του Ορέστη Μεταξά

Ο κύριος Ευάγγελος Μπακέλας διορίστηκε – πριν από έναν μήνα περίπου –  εισαγγελέας του Αρείου Πάγου. Πριν από λίγες μέρες απέρριψε το αίτημα να επανεξεταστεί το ζήτημα των υποκλοπών. Και να βγει έξω από εκεί που το έχουν καταχωνιασμένο. Ο κύριος Ευάγγελος Μπακέλας δεν θα γινόταν εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, αν υπήρχε έστω και μια πιθανότητα στις εκατό να ξεθάψει το θέμα των υποκλοπών. Πρέπει να είσαι πολύ αφελής για να πιστεύεις κάτι άλλο…

Το ζήτημα των υποκλοπών – εκτός από την αμιγώς πολιτική του διάσταση –  έχει και την ηθική πλευρά του. Και αυτή δεν αφορά τόσο αυτούς που οργάνωσαν όλη αυτή την εκτροπή. Αυτοί τη δουλειά τους έκαναν και δεν είχαν αναστολές και αμφιβολίες.

Τους άλλους –  όλους αυτούς που παρακολουθούνταν – αγγίζει κυρίως η ηθική διάσταση του θέματος. Όλων αυτών των στελεχών της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και των Ενόπλων Δυνάμεων – που όταν έμαθαν ότι τους παρακολουθούσαν – δεν αντέδρασαν και συνέχισαν να πορεύονται σα να μη συμβαίνει τίποτα.

Αν αυτό δεν είναι ηθική παρακμή, τότε ποιο είναι; Αν δεν σε ενοχλεί ότι ένα σύστημα παρακολούθησης – υπό την εποπτεία του πρωθυπουργικού γραφείου –  σε παρακολουθεί και δεν αντιδράς, τότε είσαι κατάπτυστος και ανάξιος των αξιωμάτων που σου ανατίθενται.

Ο τέως αρχηγός ΓΕΕΘΑ κύριος Κωνσταντίνος Φλώρος έδωσε συνέντευξη – πρόσφατα –  και εκθείασε τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο κύριος Φλώρος ενώ ήταν αρχηγός ΓΕΕΘΑ παρακολουθούνταν από την ΕΥΠ. Τι πιο φυσιολογικό όταν το έμαθε να παραιτηθεί και να κινηθεί νομικά εναντίον τους. Δεν έπραξε το παραμικρό. Και σήμερα εκθειάζει αυτούς που τον παρακολουθούσαν. Μπορούμε – λογικά  – να υποθέσουμε ότι  είτε ο κύριος Φλώρος  έχει προσβληθεί από το σύνδρομο της Στοκχόλμης, είτε η σιωπή του αυτή είναι ένοχη. Σε κάθε περίπτωση  φάνηκε ότι δεν ήταν ο κατάλληλος για να είναι αρχηγός ΓΕΕΘΑ.

Το «ρομαντικό»- ίσως – ερώτημα που προκύπτει για  όλους αυτούς τους αξιωματούχους που τους παρακολουθούσαν –  και δεν έβγαλαν κιχ – είναι πως γίνεται και δεν ντρέπονται τις οικογένειες τους, τα παιδιά τους, τους φίλους τους για όλον αυτό τον εξευτελισμό που υφίσταντο και δεν αντέδρασαν. Τα παιδιά. Πως να κρυφτείς απ’ τα παιδιά; Παιδί στελέχους της κυβέρνησης-  ανακατεμένου στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ –  ένιωθε την ανάγκη να πει στους φίλους του, ότι ο πατέρας του έκανε λάθος αλλά χρήματα δεν πήρε. Για αυτούς που ξέρουν –  την υφή του σκανδάλου – πιθανότατα έχει δίκιο. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν ήταν σκάνδαλο μιζών, αλλά ήταν σκάνδαλο του ρουσφετολογικού, κομματικού κράτους των ημετέρων της ΝΔ.

Αυτοί όλοι οι ασπόνδυλοι αξιωματούχοι που δέχθηκαν να τους παρακολουθούν και δεν αντέδρασαν τι παράδειγμα μπορεί να δίνουν στην κοινωνία  για τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος; Ποιος εκτιμά έναν αξιωματούχο ο οποίος σιωπά είτε γιατί έχει λερωμένη τη φωλιά του και τον εκβιάζουν, είτε γιατί είναι junkie της εξουσίας. Άρα απολύτως εξαρτημένος και επιρρεπής σε παραχωρήσεις, προκειμένου να διατηρήσει με κάθε τίμημα τη θέση του. Ακόμα και με την καταρράκωση της προσωπικής του τιμής και υπόληψης.

Το ζήτημα των υποκλοπών εκτός από ζήτημα δημοκρατίας ξευτέλισε ένα ολόκληρο σύστημα αξιωματούχων που μας κυβερνούν. Από τους στρατηγούς και  τους ανώτερους δικαστικούς ή εισαγγελείς, ως τους υπουργούς. Ήταν γυμνοί και αυτό φάνηκε.

Ο στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος είχε πλάκα στο στήθος τα παράσημα. Δυστυχώς τα παράσημα αυτά ήταν της πλάκας…

TVXS

Η θεσμική και πολιτική απαξίωση της συνταγματικής αναθεώρησης

 

του Γιώργου Σωτηρέλη

Α.  Η ολοκλήρωση της συζήτησης στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος κατέδειξε, νομίζω, με τον πλέον γλαφυρό τρόπο, ότι προϋπόθεση για μία πρόσφορη συνταγματική αναθεώρηση είναι η θεσμική αξιοπιστία της κυβέρνησης που έχει την σχετική πρωτοβουλία.

Όταν αυτή η αξιοπιστία βρίσκεται στο ναδίρ, λόγω των πολλαπλών και απροκάλυπτων παραβιάσεων ή παρακάμψεων του Συντάγματος, που έχουν προηγηθεί, είναι εύλογο να μην πείθεται σχεδόν κανείς, τόσο από την επιστημονική κοινότητα όσο και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ότι το κίνητρο της κυβέρνησης είναι ο μεταρρυθμιστικός της οίστρος…

Αυτό άλλωστε αποδεικνύεται όχι μόνον από τον τρόπο που μεθοδεύτηκε πολιτικά η όλη διαδικασία αλλά και από το περιεχόμενο των αναθεωρητικών προτάσεων. Ειδικότερα:

Β. Εν πρώτοις, απουσιάζουν μείζονα θέματα για τα οποία θα άξιζε πράγματι να γίνει μία στοχευμένη και ρηξικέλευθη συνταγματική αναθεώρηση όπως, για παράδειγμα:

Η ενίσχυση της λαϊκής κυριαρχίας, μέσω της καθιέρωσης ή/και βελτίωσης μορφών άμεσης πολιτικής συμμετοχής.

Η αποκατάσταση του θεσμικού ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας, μέσω μερικής επαναφοράς παλαιών ρυθμιστικών αρμοδιοτήτων και εκ νέου αλλαγής της -κάκιστης- ισχύουσας διαδικασίας εκλογής του…

Ο βαθύς μετασχηματισμός του διοικητικού μηχανισμού, ώστε να καταστεί κράτος-στρατηγείο, με ταυτόχρονη μεταφορά αρμοδιοτήτων τόσο στην καθ’ύλην και κατά τόπον αποκέντρωση όσο και στην αυτοδιοίκηση.

Η καθιέρωση Συνταγματικού Δικαστηρίου, καθώς ο ισχύων (παρεμπίπτων και διάχυτος) έλεγχος συνταγματικότητας έχει αποδειχθεί επιδερμικός και εξαιρετικά άτολμος, όταν δεν είναι υποβολιμαίος…

Οι σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας, με κατεύθυνση την αποκρατικοποίηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και την αποεκκλησιαστικοποίηση του Κράτους.

Το εγγυημένο επίπεδο αξιοπρεπούς διαβίωσης, η καθιέρωση του οποίου θα έδινε μεγαλύτερη δεσμευτικότητα στα κοινωνικά δικαιώματα.

Η καταπολέμηση της διαπλοκής και της χειραγώγησης της ενημέρωσης, με αυστηρούς κανόνες πολυφωνίας στα ιδιωτικά ηλεκτρονικά και ψηφιακά ΜΜΕ αλλά και με αποκοπή του ομφάλιου λώρου μεταξύ ΕΡΤ και κυβέρνησης.

Η ουσιαστική ενίσχυση του έργου των εξεταστικών επιτροπών, με την απαλλαγή τους από τον έλεγχο της κυβερνητικής πλειοψηφίας.

Ο συνταγματικός έλεγχος των πράξεων νομοθετικού περιεχομένου, τόσο από το ΣτΕ όσο και από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Γ. Αντί όλων αυτών (που δεν περιλαμβάνονται βέβαια, ούτε στην άτολμη και εν πολλοίς συντηρητική –ιδίως σε σχέση με αυτήν του 2008– πρόταση του ΠΑΣΟΚ…) επελέγη μία συνταγματική πολιτική που δεν είναι απλώς μικροκομματική και αποπροσανατολιστική αλλά και πολλαπλώς προβληματική.

Το πρώτο πρόβλημα είναι η επιτηδευμένη συνταγματική φλυαρία, που αποσκοπεί απλώς στον εντυπωσιασμό του κομματικού ακροατηρίου της κυβέρνησης με μεγαλόστομες τροποποιήσεις και προσθήκες, που δεν έχουν θέση στο Σύνταγμα (πχ για την τεχνητή νοημοσύνη, την γλώσσα, την σημαία και τα έτη υποχρεωτικής φοίτησης, την κλιματική αλλαγή, την προσιτή στέγη και την διαγενεακή δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, τον θεσμικό ρόλο του βουλευτή, την καλή νομοθέτηση και την καλή κυβερνητική λειτουργία).

Το δεύτερο πρόβλημα αφορά διατάξεις οι οποίες θα μπορούσαν κατ’αρχήν να αποτελέσουν αντικείμενο συζήτησης, πλην όμως οι σχετικές προτάσεις κινούνται προδήλως σε λάθος κατεύθυνση.

Αναφέρομαι ιδίως στα ιδιωτικά Πανεπιστήμια (που μοιάζει με πρόταση νομιμοποίησης αυθαιρέτων…), στην δημοκρατική οργάνωση των κομμάτων (την οποία η κυβέρνηση έχει υπονομεύσει με την νομοθεσία για τους «αχυρανθρώπους», που επικυρώθηκε μάλιστα και με την ανεκδιήγητη απόφαση του ΑΕΔ για τους Σπαρτιάτες…), στην ποινική ευθύνη των υπουργών (την οποία η κυβέρνηση επιμένει να εξαρτά από την φατριαστική, κατά κανόνα, απόφαση της Βουλής…) και στην άκρως αμφιλεγόμενη πρόταση για την επιλογή της ηγεσίας τόσο της δικαστικής εξουσίας όσο και των ανεξάρτητων αρχών.

Το τρίτο –και σημαντικότερο– πρόβλημα αφορά προτάσεις είτε εντελώς ανάξιες λόγου (πχ η εξαετής θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας…) είτε εξ ορισμού απαράδεκτες ή/και εν δυνάμει επικίνδυνες. Τέτοιες είναι οι προτάσεις για την αυτοδιάλυση της Βουλής, την γενίκευση της επιστολικής ψήφου, την κατάργηση του συνταγματικού χαρακτήρα των κωλυμάτων εκλογιμότητας και των ασυμβιβάστων, την φορολογία, την δημοσιονομική ισορροπία και την μονιμότητα-αξιολόγηση των δημόσιων υπαλλήλων.

Δεν είναι λοιπόν απορίας άξιον το ότι καμία από τις προτάσεις της κυβέρνησης δεν υπερψηφίσθηκε από τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην Επιτροπή Αναθεώρησης, ακόμη και αν δεν διαφωνούσαν.

Το ίδιο δε αναμένεται να συμβεί και στην Ολομέλεια, ώστε να μην επιτευχθεί η κρίσιμη πλειοψηφία των 3/5, που θα άφηνε περιθώρια αυθαίρετων αποκλίσεων στην επόμενη Βουλή, με απόλυτη πλειοψηφία. Ούτως ή άλλως οι κυβερνητικοί βουλευτές αρκούν για να κριθούν αναθεωρητέες κάποιες διατάξεις για τις οποίες θα μπορούσε μετεκλογικά να υπάρξει ευρεία συναίνεση.

Συμπερασματικά, στο θέμα της αναθεώρησης η μεν κυβέρνηση επιβεβαιώνει την θεσμική και πολιτική της ανυποληψία η δε χώρα χάνει μία ακόμη ευκαιρία…

TVXS

Η λεηλασία, η σιωπή της αντιπολίτευσης και η…τρέλα του Στουρνάρα

 

  Η απόφαση του ΚΥΣΕΑ να εγκρίνει ένα νέο πακέτο δέκα μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων πέρασε σχεδόν αθόρυβα από τη δημόσια συζήτηση. Και ένας βασικός λόγος είναι ότι η αντιπολίτευση, με μικρές εξαιρέσεις, δεν τόλμησε να αντιμετωπίσει θαρραλέα το θέμα.

Οι νέες αγορές έφτασαν στο δυσθεώρητο ύψος των 4,2 δις. Ούτε αυτήν τη φορά ακολουθήθηκε η διαδικασία διεθνούς διαγωνισμού για κανένα από τα μεγάλα προγράμματα. Οπως και στην περίπτωση των φρεγατών και των Ραφάλ, η κυβέρνηση αποφάσισε μόνη της. Μητσοτάκης κερνά και Μητσοτάκης πίνει.

Η ιστορία των ελληνικών εξοπλισμών είναι γεμάτη από σκάνδαλα. Από τη δεκαετία του 1980 μέχρι τις αρχές της οικονομικής κρίσης, η χώρα ξόδεψε δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ, συχνά χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό, με αλλεπάλληλες υπερκοστολογήσεις, μεσάζοντες και ακατάσχετη διαφθορά.

Οι υποθέσεις των υποβρυχίων, των TOR-M1, των Leopard και τόσων άλλων δεν ήταν μεμονωμένα περιστατικά. Συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ολόκληρου συστήματος, όπου πολιτική εξουσία, αμυντικές βιομηχανίες και διαμεσολαβητές λειτουργούσαν σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος.

Αποκαλύπτεται ότι αγορές δεν έγιναν για την ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας της χώρας αλλά για τις τσέπες υπουργών και σία. Στέλεχος του υπουργείου Αμυνας, ομολόγησε ότι πήρε πάνω από 11 εκατ. μίζες σε μία πενταετία! Δεν είχε ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις. Απλά και μόνο για να μην εκφράσει επιφυλάξεις στα έγγραφα που περνούσαν από μπροστά του!

Θα περίμενε κανείς ότι μετά τη χρεοκοπία της χώρας και τις δικαστικές περιπέτειες υπουργών και αξιωματούχων, η Ελλάδα θα είχε θεσπίσει αυστηρότερους κανόνες. Αντί γι’ αυτό, το πάρτι διαφθοράς έχει διευρυνθεί. Ούτε προφυλάξεις δεν παίρνουν πια!

Η στάση των μεγαλύτερων κομμάτων, εντός και εκτός Βουλής, είναι απογοητευτική. Με την εξαίρεση ΚΚΕ, Πλεύσης Ελευθερίας και Νέας Αριστεράς, στη Βουλή δεν εκφράστηκαν διαφωνίες για το «θόλο του Αχιλλέα», όπως καλλωπίστηκε ένα μεγάλο μέρος των εξοπλισμών.

Σαν να έχει αποδεχθεί η αντιπολίτευση ότι οι αγορές οπλικών συστημάτων αποτελούν ένα πεδίο στο οποίο απαγορεύεται κάθε σοβαρή συζήτηση, από τον φόβο μήπως κατηγορηθεί για έλλειψη πατριωτισμού. Πρόκειται για πολιτικό λάθος. Οι πολίτες ασφαλώς επιθυμούν η χώρα να διαθέτει αμυντική ικανότητα.

Δεν σημαίνει όμως ότι αποδέχονται λευκή επιταγή σε οποιαδήποτε κυβέρνηση να ξοδεύει δισεκατομμύρια χωρίς διαφάνεια, χωρίς κανόνες και λογοδοσία.

Ιδιαίτερα όταν οι μισοί Ελληνες δεν μπορούν να πάνε διακοπές και το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων βρίσκεται στον πάτο της Ευρώπης. Και η βασικότερη αιτία είναι οι ανεξέλεγκτες αγορές όπλων. Οχι για την άμυνα, αλλά για να πλουτίσουν ορισμένοι.

Γιατί θα ήταν τρέλα, κατά τον κ. Στουρνάρα, η επαναφορά της 13ης σύνταξης και δεν είναι τρέλα ότι η χώρα ξεπέρασε τις ΗΠΑ σε ποσοστό του ΑΕΠ στις εξοπλιστικές δαπάνες;

TVXS

Διαφθορά: Ολίγον έγκυος η κυβέρνηση Μητσοτάκη

 

του Γιάννη Μυλόπουλου*

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ένα κατ’ εξοχήν γαλάζιο σκάνδαλο διαφθοράς. Στη δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας η υπόθεση περιγράφεται ως οργανωμένη απάτη κατάχρησης ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Ως προς την ουσία του σκανδάλου, αυτή είναι ότι η υπεξαίρεση των ευρωπαϊκών επιδοτήσεων που δικαιούνταν χιλιάδες αγρότες και η απόδοσή τους σε ημετέρους κυβερνητικών και κομματικών στελεχών της ΝΔ που εμπλέκονται στο σκάνδαλο οδήγησε στη φτωχοποίηση της μεγάλης πλειοψηφίας των αγροτών.

Το σκάνδαλο διαφθοράς του ΟΠΕΚΕΠΕ, όμως, εκτός από ποινικές είχε και οικονομικές και πολιτικές διαστάσεις.

Πρώτα γιατί το σκάνδαλο συνέβαλε στην κατάρρευση του πρωτογενούς τομέα. Αφού οι χιλιάδες πραγματικοί δικαιούχοι δεν έλαβαν ποτέ τις χρηματοδοτήσεις που δικαιούνταν για να στηριχθούν οικονομικά, με αποτέλεσμα να καταστραφούν.

Και δεύτερον γιατί η οργανωμένη απάτη με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που μεταφέρονταν σε ημετέρους έχει διαστάσεις υπόθεσης πολιτικού χρήματος. Αφού ο χρηματισμός είχε ως σκοπό την εξαγορά συνειδήσεων και αυτή με τη σειρά της είχε ως τελικό αποτέλεσμα τη νόθευση του εκλογικού αποτελέσματος το 2023.

Δεν είναι τόσο αθώο, δηλαδή, το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όσο θέλησε να το παρουσιάσει ο πρωθυπουργός, αποκαλώντας τις ποινικές διώξεις πλημμεληματικού χαρακτήρα.

Κι ακόμη χειρότερα, είναι ένα σκάνδαλο διαφθοράς το οποίο, όπως αποδεικνύει η εισαγγελική έρευνα, σχεδιάστηκε, οργανώθηκε και υλοποιήθηκε με τη συμμετοχή υπουργών, κυβερνητικών βουλευτών, στελεχών του ΟΠΕΚΕΠΕ διορισμένων από την κυβέρνηση και πολλών κομματικών στελεχών της ΝΔ.

Ουδεμία σημασία έχει αν σε αυτό συμμετείχαν 11 ή 4 κυβερνητικοί βουλευτές, εκ των οποίων μάλιστα και ένας πρώην υπουργός και πρώην γραμματέας της ΝΔ. Οι οποίοι διώκονται ποινικά για ηθική αυτουργία σε απιστία, σε παράνομη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων, καθώς και σε ψευδή βεβαίωση και σε απόπειρα απάτης.

Καθώς εκτός από τους τέσσερις κυβερνητικούς βουλευτές που διώκονται από την ευρωπαϊκή εισαγγελία, διώκονται επίσης και πρώην πρόεδροι διορισθέντες από την κυβέρνηση στον ΟΠΕΚΕΠΕ, όπως και υψηλόβαθμα στελέχη του, κατηγορούμενοι για πράξεις απιστίας και παράνομης διαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Κι ακόμη, διώκονται υπάλληλοι πολιτικών γραφείων βουλευτών, συνεργάτες πρώην υπουργών, που αντιμετωπίζουν κατηγορίες για απάτη σχετικά με επιδοτήσεις, ψευδείς βεβαιώσεις σε δημόσια έγγραφα, καθώς και για ηθική αυτουργία σε πράξεις που φέρονται να διέπραξαν υψηλόβαθμα στελέχη.

Τέλος, συνεχίζονται οι έρευνες της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για ακόμη τρεις πρώην κυβερνητικούς βουλευτές.

Στη διαφθορά δεν υπάρχει η επίκληση του «ολίγον έγκυος», με το πρόσχημα ότι οι πράξεις για τις οποίες κατηγορούνται κάποιοι είναι πλημμεληματικού χαρακτήρα.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη μέσω βουλευτών, πρώην υπουργών, συνεργατών κυβερνητικών στελεχών και κομματικών στελεχών της, ακόμη και μέσω του Νο 1 του κόμματος, δηλαδή του πρώην γραμματέα της ΝΔ, είναι βουτηγμένη στη διαφθορά.

Και αυτή η διαφθορά έχει ονοματεπώνυμο.

Και είναι θράσος ο πρωθυπουργός μιας διεφθαρμένης κυβέρνησης να απαιτεί συγγνώμες από όσους έσπευσαν να την κατηγορήσουν, επειδή από τους 11 διωκόμενους διώκονται ποινικά τελικά οι 4.

Δεν πρόκειται για ένα και δυο μόνο κυβερνητικά στελέχη. Πρόκειται για δεκάδες. Κι ακόμη περισσότερο, δεν πρόκειται για στελέχη που προέρχονται από διάφορα κόμματα. Το σύνολο των διωκόμενων ποινικά ανήκουν στην κυβέρνηση και στο κόμμα της ΝΔ.

Ο πρωθυπουργός θα είχε δίκιο ως προς αυτά που δήλωσε για τις άδικες κατηγορίες σε βάρος κυβερνητικών στελεχών, αν αυτά δεν τα έλεγε μόνο για Νεοδημοκρατικά στελέχη, αλλά για όλους τους Έλληνες που ταλαιπωρούνται διωκόμενοι από τις εισαγγελικές αρχές και που στη συνέχεια αποδεικνύονται αθώοι.

Η επίκληση της πληγείσας τιμής μόνο των στελεχών της δικής του κυβέρνησης και όχι ισότιμα όλων όσοι διώκονται μέχρι να αποδειχθεί η αθωότητά τους, αποδεικνύει το μέγεθος της μεροληψίας, του κομματισμού και της ευνοιοκρατικής αντίληψης αυτής της κυβέρνησης.

Μιας κυβέρνησης που δια στόματος πρωθυπουργού, θα μείνει στην ιστορία ως «ολίγον έγκυος» ως προς την εμπλοκή της σε σκάνδαλα διαφθοράς.

* Καθηγητής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ, Επικεφαλής παράταξης ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

TVXS