Δευτέρα 1 Ιουνίου 2026

Η μόδα του να βρίζεις τον Τσίπρα

 


του Δημήτρη Σαρρή

Από τις παγετώνιες ιδεολογικές κορυφές του ΚΚΕ ως τους λόφους της κοιλάδας των απολιτίκ, από τα φαράγγια των υπερορθοδόξων μακεδονομάχων κι εθνικιστών μέχρι τα γραφικά μικρά σπιτάκια της πολυκομματικής και πολυκομματιασμένης Αριστεράς, από την εύφορη πεδιάδα της μαφιοκρατίας ως τις σπηλιές των περιθωριακών, από τα γήπεδα του στοιχήματος ως τα στημένα πάνελ κάθε προβλήματος, ακούγεται ο ίδιος ήχος, το ίδιο τραγούδι, οι ίδιοι ακατέργαστοι στίχοι γκρίνιας και καταδίκης.

Φταίει αυτός,

Για όλα αυτός
Αυτός και μόνο αυτός
Αυτός το έκανε
Αυτός δεν έδινε
Αυτό μας έφερε εδώ
Αυτός μας είπε ψέματα
Αυτός πούλησε
Αυτός δεν έδωσε…

Ο Τσίπρας!

Μα, τι έκπληξη!

Τα ίδια λέει και ο ΣΚΑΙ και όλα τα κανάλια, τα ίδια και οι άνθρωποι της αγοράς και οι τραπεζίτες, τα ίδια και οι δημόσιοι αναλυτές, τα ίδια στα κοινωνικά δίκτυα, τα ίδια οι ακραίοι, τα ίδιοι και οι ωραίοι, τα ίδια οι επαναστάτες, τα ίδια και οι παραστάτες.

Δεν είναι απλά ρεφραίν ή σύνθημα. Είναι μόδα. Είναι τάση. Είναι κατεύθυνση. Ο λαός της ανύπαρκτης συλλογικής μνήμης συνήθισε να βρίζει μόνο αυτόν. Είναι εύκολο. Βολεύει. Ακούγεται συνεχώς κι έχει γίνει μοδάτο και αποδεκτό. Ας μην μιλάμε για σκάνδαλα, ας μην μιλήσουμε για πανδημίες, ας μην πούμε κάτι για υποκλοπές, ούτε για επιδοτήσεις, ούτε για τραγωδίες σιδηροδρομικές, ούτε για υποχωρήσεις εθνικές… Aς μιλήσουμε… για αυτόν!

Είναι μόδα να βρίζεις τον Τσίπρα καθώς φαίνεται! Μπορεί τα επιχειρήματα να είναι ελλιπή, μπορεί τα γεγονότα να λένε άλλα, μπορεί τα μνημόνια να υπήρξαν πριν από αυτόν, μπορεί η Μακεδονία να έχει ερημώσει εδώ και χρόνια χωρίς να μας την πάρουν οι Σλάβοι, μπορεί να μην θυμόμαστε τις επιδοτήσεις των ΜΜΕ στην πανδημία, μπορεί τις τράπεζες να τις έκλεισε η Ευρώπη το ’15 για να μας εκβιάσει, μπορεί οι μειώσεις μισθών και συντάξεων να έγιναν πριν από αυτόν, μπορεί η εξωτερική μας πολιτική να παραπαίει σε κάθε επίπεδο, μπορεί να προηγήθηκαν 40 χρόνια  διαφθοράς, αλλά φαίνεται πως ξέρουμε τα πάντα και κυρίως ξέρουμε ποιος φταίει για όλα. Υπάρχει μια διάχυτη βεβαιότητα ως προς αυτό.

Είναι μόδα λοιπόν. Είναι η νέα μόδα στο μικρό φέουδο της κλεπτοκρατίας και φαίνεται πως την αποδέχονται όλοι με μια περίσσια ευκολία και άνεση! Η μηχανή της προπαγάνδας έχει βάλει τα δυνατά της και μάλιστα συμφωνεί στο ότι πρέπει όλοι -όπου και αν ανήκουν- να βρίζουν τον ίδιο. Ενδιαφέρον!

TVXS

Τρίτη 26 Μαΐου 2026

«Αν αυτοί είναι άνθρωποι»: Μαρτυρίες – σοκ από το Flotilla

 


της Μαρίας Δημητροπούλου

Βρέθηκα στη συνέντευξη τύπου στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, όπου κατέθεσαν τις μαρτυρίες τους οι αγωνιστές του Global Sumud Flotilla, οι οποίοι επέστεψαν την Παρασκευή το βράδυ από την Κωνσταντινούπολη, όπου είχαν μεταφερθεί μετά την πειρατεία του στολίσκου από τον Ισραηλινό στρατό.

Συγκίνηση, θαυμασμός, σεβασμός και βαθιά αίσθηση αλληλεγγύης μαζί με την αναβίωση της ελπίδας ότι η πίεση των κινημάτων αλληλεγγύης ενάντια στη γενοκτονία των Παλαιστινίων θα επιβάλλουν τελικά το δίκιο του παλαιστινιακού λαού για την απελευθέρωσή του και το τέλος της εγκληματικής κρατικής πολιτικής του Ισραήλ και των δυτικών συμμάχων του.

Εκκωφαντική η απουσία των συστημικών μέσων ενημέρωσης. Σχεδόν κανένα δεν θεώρησε σημαντικές τις μαρτυρίες των συμμετεχόντων. Τι κι αν οι βασανισθέντες είναι Έλληνες πολίτες, που έπεσαν θύματα πειρατείας στα Ελληνικά, Κυπριακά και διεθνή χωρικά ύδατα.

Τι κι αν τα Ισραηλινά πειρατικά αρμενίζουν ανεμπόδιστα στη Μεσόγειο με τις ευλογίες της Ελληνικής κυβέρνησης. Τι κι αν τόσοι συμπολίτες μας υπέστησαν φρικτά βασανιστήρια που θυμίζουν στρατόπεδα των Ναζί.

Ξεχνούν ή φοβούνται, τα «έγκριτα» μέσα ενημέρωσης, ότι η φωτογραφία του γυμνού κοριτσιού, που έτρεχε ουρλιάζοντας στο δρόμο με εγκαύματα από βόμβα ναπάλμ, συνέβαλε πολύ να μεταστρέψει την διεθνή κοινή γνώμη και να οδηγήσει στην ήττα των ΗΠΑ από μια μικρή, κατεστραμμένη και αδύναμη χώρα, αλλά με αλύγιστο λαό, το Βιετνάμ. Μια ανάλογη σπίθα είναι ικανή να πυροδοτήσει την αντίστροφη μέτρηση προς την δικαίωση του Παλαιστινιακού λαού και την έξοδο από την κρίση στη Μέση Ανατολή.

Ας εκθέσω όμως τις μαρτυρίες, όπως τις κατέγραψα και ας αφήσω τη δύναμή τους να μιλήσει στην καρδιά και τη λογική του καθένα μας. Μαρτυρίες, που ειπώθηκαν με βαθιά και αυθόρμητη ανθρωπιά, χωρίς έπαρση, χωρίς ηρωισμούς και με την επίγνωση ότι αυτά τα βασανιστήρια είναι μη συγκρίσιμα με αυτά των 9.500 φυλακισμένων Παλαιστινίων και των 400 φυλακισμένων ανήλικων παιδιών, που κρατούνται στις Ισραηλινές φυλακές.

Μαρτυρία πρώτη: Φυλακιστήκαμε στην πλωτή μονάδα βασανιστηρίων του Ισραηλινού στρατού. Μια μονάδα ειδικά κατασκευασμένη για εμάς και βασισμένη στην τεχνογνωσία της οικονομίας της γενοκτονίας. Ήταν τόσο οργανωμένη, που θύμιζε δημόσια υπηρεσία.

Η μια πράξη βασανιστηρίων διαδεχόταν την άλλη με προγραμματισμό και ακρίβεια χωρίς καμία διάκριση φύλου, ηλικίας, κατάσταση υγείας. Κομβικής σημασίας να γίνει ορατή αυτή η ύπαρξη και ανάπτυξη αυτής της μονάδας βασανιστηρίων, η οποία είναι υπό εξέλιξη και αποτελεί το κατάλληλο πεδίο για την εκπαίδευση των βασανιστών και συνεχίζει να πλέει στη Μεσόγειο.

Μαρτυρία δεύτερη: Η μόνη τροφή που μας έδωσαν ήταν περιορισμένη ποσότητα ψωμιού, μέρος της οποίας, παρά την εξάντλησή μας, είμαστε αναγκασμένοι να χρησιμοποιούμε σαν χαρτί υγείας.

Το νερό, επίσης ήταν περιορισμένο. 24 μικρά μπουκάλια για 170 άτομα!! Και όλα αυτά μοιραζόντουσαν με συνοδεία βομβών κρότου λάμψης, που έπεφταν στα τυφλά.

Υπήρξαν «τιμωρίες» με πυροβολισμούς με πλαστικές σφαίρες για όσους κοίταζαν από τις χαραμάδες των containersκράτησης προς τη θάλασσα, στην προσπάθεια να καταλάβουμε που βρισκόμαστε καθώς οι συνεχείς κύκλοι μας είχαν προκαλέσει αποπροσανατολισμό.

Μαρτυρία τρίτη: Κατά την επίθεση του Ισραηλινού στρατού σε ένα από τα σκάφη, το πλήρωμα ρωτήθηκε απειλητικά ποιος ήταν ο καπετάνιος. Στην απάντηση ότι όλοι είχαν την ευθύνη του σκάφους, τοποθετώντας τείζερ υψηλής τάσης ηλεκτρισμού στο λαιμό ενός εκ των μελών συνέχισαν απειλητικά να ρωτούν.

Τότε, η καπετάνισσα του σκάφους, βλέποντας τον άνθρωπο να σφαδάζει στο κατάστρωμα και παραβλέποντας τις οδηγίες, βγήκε μπροστά και δήλωσε την ιδιότητά της. Τι ακολούθησε; Πυροβολισμός στο πόδι, όχι με πλαστική σφαίρα, αλλά με κυνηγετικό φυσίγγιο.

Ο πυροβολισμός αυτός προκάλεσε τραυματισμό σε σχήμα κύκλου 3 εκατοστών και βάθους 1 εκατοστού, όπου ο ιστός είχε συνθλιβεί πλήρως. Δεν υπήρξε ιατρική βοήθεια και όταν ένα μέλος του πληρώματος, ο οποίος είναι γιατρός, ζήτησε να ράψει το τραύμα, οι Ισραηλινοί το αρνήθηκαν.

Οι περιγραφές όλων των μαρτύρων, σχετικά με την μεθοδικότητα των Ισραηλινών, παραπέμπουν στις πρακτικές των Ναζί, όπου η βιομηχανία θανάτου και απανθρωποίησης, σχεδιασμένη από ανθρώπους σαν τον Άιχμαν, λειτουργούσε όχι υπό μια κατάσταση έξαρσης, αλλά σαν μια ψυχρή γραφειοκρατική διαδικασία ρουτίνας.

Αυτό χαρακτήρισε η Άρεντ ως «κοινοτυπία του κακού», έργο όχι «τεράτων», αλλά φαινομενικά συνηθισμένων ανθρώπων, οι οποίοι επικαλούνται ότι «ακολουθούν εντολές». Και αυτό είναι ενδεικτικό του βαθμού της ναζιστικής νοοτροπίας που έχει διαβρώσει την Ισραηλινή κυβέρνηση και τον στρατό της.

Από τις 3 περίπου ώρες που έμεινα στο χώρο αυτό των μαρτυριών, αποκόμισα την εντύπωση ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν πολλά ακόμα να μας καταθέσουν και να ρίξουν φως σε πολλές πλευρές των βασανιστηρίων και της γενοκτονίας. Όπως χαρακτηριστικά είπαν κάποιοι δεν έχουν προλάβει να «μεταβολίσουν» τα όσα έζησαν.

Παράλληλα, εξέφρασαν την πεποίθηση ότι τα τραύματά τους θα μετατραπούν σε κινητήρια δύναμη για επόμενες δράσεις και ότι, συγκριτικά με τους Παλαιστινίους, που από τα κολαστήρια των φυλακών μπορεί να βρεθούν στο κολαστήριο της Γάζας, εκείνοι βρίσκονται σε ασφαλείς συνθήκες.

Οι αγωνιστές του Global Sumud Flotila φάνηκαν αποφασισμένοι να κλιμακώσουν τον αγώνα αυτό μέσα από όλα τα κινήματα αλληλεγγύης σαν απάντηση στην κλιμάκωση της βίας από τον Ισραηλινό στρατό και την υποστήριξη και συνενοχή της ΕΕ και των Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Δείχνοντας το διαβατήριο του Ευρωπαίου πολίτη με μια αυτοκόλλητη ετικέτα τοποθετημένη από τους Ισραηλινούς στο πίσω μέρος, ένας από τους συμμετέχοντες είπε: «εκεί το ευρωπαϊκό διαβατήριο δεν είχε καμία αξία. Είμαστε απλά ένας αριθμός». Και πέρα από τα βασανιστήρια, ο στόχος ήταν η συντριβή «του έσω» της προσωπικότητας του καθένα από εμάς.

*Ο τίτλος του άρθρου αποτελεί παράφραση του τίτλου του βιβλίου του Πρίμο Λέβι, «Εάν αυτό είναι άνθρωπος», το οποίο αναφέρεται στην εμπειρία του συγγραφέα στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

**Όταν ολοκλήρωσα τη συγγραφή αυτού του άρθρου πληροφορήθηκα ότι ο ένας από τους νοσηλευόμενους στο Αττικό Νοσοκομείο διαγνώστηκε με 4 κατάγματα αριστερών πλευρών, ένα κάταγμα δεξιού πλευρού, ένα κάταγμα σπονδυλικής στήλης και μια ρήξη συνδέσμου.

  • Η Μαρία Δημητροπούλου είναι Πολιτική Επιστήμονας, ειδικευμένη στην Σύγχρονη Ιστορία της Μέσης Ανατολής. Έχει συμμετάσχει σε ανθρωπιστικές αποστολές στη Συρία, στην Παλαιστίνη και στην Ουκρανία.

TVXS


Παρασκευή 15 Μαΐου 2026

Θα συνεχίσουμε σαν να μην συμβαίνει τίποτα;


της Φωτεινής Λαμπρίδη

Ποιος αντέχει να ακούει πως παιδιά πέφτουν από ταράτσες, στην άσφαλτο, από τον ισθμό της Κορίνθου, σε γραμμές τρένων; Ποιος και ποια αντέχει να το ακούει  χωρίς να διαλύεται; Χωρίς να ψάχνει μέσα του την ενοχή; Για αυτά τα δυο κορίτσια 17 ετών που έπεσαν χέρι χέρι από την ταράτσα, είναι όλη η κοινωνία σε πένθος.

Και όποιος κι αν ήταν ο λόγος που τις οδήγησε στην πτώση, πίσω της κρύβεται η συλλογική μας αποτυχία, όλα τα όχι που δεν λέμε κι όλα τα ναι που μας κατέστησαν δέσμιους. Καλό είναι να μην ησυχάσουμε αν δεν καταλάβουμε τι ακριβώς δεν πάει καλά αν δεν φέρουμε τα πάνω κάτω για να μην ακούμε τέτοιες ειδήσεις.

Αν δεν συμφωνήσουμε πως αυτός ο σκατοπολιτισμός που βρίσκεται σε σήψη, τα ξεχαρβαλωμένα συστήματα που ονομάζουν «Παιδεία», η στέρηση κάθε οράματος από τα παιδιά, είναι η απόλυτη αιτία. Και το γεγονός πως κάνουμε πως δεν βλέπουμε και συνεχίζουμε ακάθεκτοι να στρουθοκαμηλίζουμε την ώρα της οδύνης, κι αυτό αιτία είναι.

Ας συνεχίσουμε να πιέζουμε τα παιδιά από το δημοτικό για να ικανοποιήσουν τις δικές μας προσδοκίες. Ας συνεχίσουμε να δείχνουμε αστική ευγένεια σε όσους και όσες, όχι απλά δεν συζητούν βαθιές αλλαγές στο σύστημα αλλά στέλνουν με τις πολιτικές τους τα παιδιά στην κατάθλιψη και την αυτοχειρία επιδεικνύοντας πως έχουν φροντίσει να προετοιμάσουν έναν κόσμο χωρίς δικαιοσύνη, χωρίς ενσυναίσθηση, χωρίς αγάπη, χωρίς ειρήνη, με προνόμια για λίγους και για τα υπόλοιπα… δυστοπία.

Δεν έχουμε λόγια πάλι κι ας μην τα βρούμε τελικά. Ας μιλήσουμε με κραυγές και με πράξεις για να μπορέσουν τα παιδιά μας να ονειρευτούν ξανά. Η ζωή είναι το φυσικό τους πεδίο, όχι ο θάνατος. Όποιος αντιστρέφει τον κανόνα, όποιοι μας κάνουν να μιλάμε ξανά και ξανά για τις ζωές που δεν έζησαν τα παιδιά κι όχι για τη ζωή που τρέχει μπροστά τους, είναι εχθρός του ανθρώπου και της ίδιας της ύπαρξης.

Και να κοιταχτούμε πάλι στον καθρέφτη και να αναρωτηθούμε γιατί δεν πρόλαβε κανείς μας να πει σε αυτά τα κορίτσια, γιατί δεν λέμε στα παιδιά: «Δεν φταίτε εσείς», «Δεν είναι ζωή με νόημα αυτή», «Ελάτε κοντά, θα παλέψουμε να αλλάξει αυτός ο κόσμος», «ελάτε να βρούμε μαζί το νόημα». Γιατί δεν υπήρξε μια κοινότητα, ένα σώμα κοινωνικό να τα αγκαλιάσει. Γιατί πρέπει να πεθαίνουν τα παιδιά για να αντιλαμβάνεται μια κοινωνία  ότι είναι όλα παιδιά μας. Γιατί καμαρώνουμε τους ηθικούς αυτουργούς των εγκλημάτων και υποτασσόμαστε στη ζωή των 3 τετραγωνικών μέτρων που προορίζουν για το καθένα από τα παιδιά μας.

Η εικόνα με τα ακουστικά των κοριτσιών στη μέση της ασφάλτου, αυτή η οδυνηρή φωτογραφία που μας στοίχειωσε από χθες, ας λειτουργήσει σαν υπενθύμιση για τους υπόλοιπους και τις υπόλοιπες. Σαν υπενθύμιση για όλα τα παιδιά μας.

TVXS


Δευτέρα 11 Μαΐου 2026

Τι είναι η πατρίδα μας; Mην είναι οι φρεγάτες και τα Rafale;

 


Ο κ. Μητσοτάκης διόρθωσε επιτέλους χθες μια ιστορική ανακρίβεια. Τόσα χρόνια, από το 1821, από την Αντίσταση μέχρι το Πολυτεχνείο, από τους γιατρούς του ΕΣΥ μέχρι τους δασκάλους στα ξεχασμένα νησιά, νομίζαμε αφελώς ότι ο πατριωτισμός είχε κάποια σχέση με τους ανθρώπους και τις ιδέες.

Ευτυχώς ήρθε η σύγχρονη πολιτική σκέψη του μητσοτακισμού να μας διορθώσει. Να τι είπε χθες ο πρωθυπουργός, στο προσυνέδριο της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη:

«Ειδικά εσείς, οι Μακεδόνες, ξέρετε καλά πως ο πατριωτισμός δεν είναι οι κραυγές, τα βαρύγδουπα συνθήματα στα τηλεοπτικά παράθυρα.

Ξέρετε τι είναι πατριωτισμός; Τα Rafale μας, που πετούν ήδη στους ελληνικούς ουρανούς, τα αναβαθμισμένα F-16, τα πρώτα F-35, 5ης γενιάς, τα οποία περιμένουμε σε δύο χρόνια από τώρα.

Ναι, πατριωτισμός της ευθύνης είναι να μπορούμε να επισκεπτόμαστε γεμάτοι περηφάνια -και πράγματι, αυτή πιστεύω ότι ήταν μια ξεχωριστή στιγμή για όλους εμάς- τη φρεγάτα “Κίμων”, το πιο σύγχρονο πλοίο αυτή τη στιγμή στη Μεσόγειο, το οποίο σκίζει ήδη τα νερά του Αιγαίου έχοντας τη γαλανόλευκη στον ιστό της. Είναι η πρώτη από τις τέσσερις συνολικά Belh@rra που θα διαθέτει το Πολεμικό Ναυτικό σε 18 μήνες από τώρα».

Με άλλα λόγια, όσο πιο ακριβό το τιμολόγιο, τόσο βαθύτερη η αγάπη για την πατρίδα. Ο αγωνιστής του ’21, αν ζούσε σήμερα, δεν θα χρειαζόταν ούτε καριοφίλι ούτε θυσίες. Θα αρκούσε μια καλή σύμβαση εξοπλιστικών και μια φωτογραφία μπροστά σε μια φρεγάτα με φόντο τη γαλανόλευκη.

Πρόκειται για μια εντυπωσιακή εξέλιξη της πολιτικής φιλοσοφίας. Ο πατριωτισμός δεν μετριέται πια με την κοινωνική συνοχή, τη δημοκρατία, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης ή την αξιοπρέπεια των πολιτών.

Μετριέται σε δισεκατομμύρια ευρώ, σε ίππους ώσης και σε stealth τεχνολογία. Αν έχεις νοσοκομεία χωρίς προσωπικό, σχολεία που καταρρέουν, νέους που φεύγουν στο εξωτερικό και μισθούς που τελειώνουν στις 15 του μήνα, μην ανησυχείς: πάνω από το κεφάλι σου θα περνάει ένα Rafale. Και θα νιώθεις εθνικά υπερήφανος.

Βέβαια, υπάρχει μια μικρή ιστορική λεπτομέρεια που χαλάει το αφήγημα. Οι χώρες δεν σώζονται μόνο με όπλα. Αν ήταν έτσι, η Σοβιετική Ένωση δεν θα είχε καταρρεύσει ποτέ και οι ΗΠΑ δεν θα είχαν χάσει στο Βιετνάμ ή στο Αφγανιστάν.

Η πραγματική ισχύς μιας χώρας είναι οι πολίτες της: η παιδεία, η υγεία, η παραγωγή, ο πολιτισμός, η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, η δυνατότητα ενός νέου να ζήσει αξιοπρεπώς χωρίς να μεταναστεύσει.

Πατριωτισμός είναι να μην πνίγονται άνθρωποι στα σύνορα, αμαυρώνοντας την εικόνα της χώρας. Είναι να μη λεηλατείται το δημόσιο χρήμα από καρτέλ και ημετέρους. Είναι να μην κλέβεις απροκάλυπτα, προκαλώντας την επέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Είναι να μην παρακολουθείς το μισό υπουργικό συμβούλιο και μετά να γίνεσαι όμηρος του Ισραηλινού αρχικοριού.

Είναι να μη χρειάζεται ένας ασθενής «μέσο» για να χειρουργηθεί. Είναι να προστατεύεις την ελευθερία του Τύπου αντί να κυνηγάς δημοσιογράφους και whistleblowers, όπως την Τυχεροπούλου που αποκάλυψε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Είναι να μπορεί ο πολίτης να εμπιστεύεται το κράτος του και όχι να το φοβάται.

Αλλά αυτά είναι μάλλον ξεπερασμένες αντιλήψεις. Στη νέα εκδοχή του πατριωτισμού αλά Μητσοτάκη, ο πολίτης μπορεί να μην έχει τρένο, αλλά θα έχει φρεγάτα.

« Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν’ οι κάμποι; Μην είναι τ’ άσπαρτα ψηλά βουνά; Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;», ρωτούσε ο Ιωάννης Πολέμης στο γνωστό του ποίημα που υμνεί την αγάπη για την πατρίδα, τονίζοντας ότι δεν είναι μόνο η γεωγραφία, αλλά τα ιδανικά, η ιστορία και η ομορφιά της.

«Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει; Μην είναι τ’ άστρα της τα φωτεινά;», ρωτούσε ο Πολέμης.

Είναι οι φρεγάτες και τα Rafale, απάντησε ο Πολέμαρχος Μητσοτάκης. Ο ήλιος και τα φωτεινά άστρα, δεν έχουν άλλωστε και μίζες..

TVXS


Τετάρτη 6 Μαΐου 2026

Μπορεί το 1-1-4 να σταθεί πλάι στα Τέμπη;

 


Αφορά η δημοκρατία τους πολίτες όσο και οι τιμές της βενζίνης και του φρέντο; Μπορεί το 1-1-4 να σταθεί πλάι στα Τέμπη

του Νίκου Ξυδάκη

Το επιτελικό καθεστώς του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει κατορθώσει να ξεπεράσει σε αυταρχική αχρειότητα και τον ορμπανισμό και τον τραμπισμό. Εχουμε δει τις ομοιότητες της ανελεύθερης δημοκρατίας του Ορμπαν με το εγχώριο επιτελικό κράτος: έλεγχος της δικαστικής ηγεσίας, έλεγχος κάθε ροής δημόσιου χρήματος, έλεγχος των ΜΜΕ και προπαγάνδα πληρωμένα με δημόσιο χρήμα. Και έχουμε δει και τις ομοιότητες με τον τραμπισμό: διαρκής κατασκευή «αλήθειας», αναγνώριση λάθους ποτέ, επανάληψη μεγεθυσμένων ψεμάτων, καμία ανάληψη οποιασδήποτε ευθύνης.

Το πλέον πρόσφατο επεισόδιο είναι το θάψιμο της δικογραφίας υποκλοπών από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κων. Τζαβέλλα, χωρίς απολύτως καμία έρευνα. Χωρίς καμία έρευνα για νέα πρόσωπα και το αδίκημα της κατασκοπίας, αποφάσισε ότι δεν χρειάζεται καμία περαιτέρω εξέταση προσώπων ή στοιχείων. Φυσικό: ο εισαγγελέας Τζαβέλλας είναι το ίδιο πρόσωπο που διέτασσε την παγίδευση του δημοσιογράφου Κουκάκη, είναι το ίδιο πρόσωπο που αρνήθηκε να συνεργαστεί στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής, είναι το κατάλληλο πρόσωπο στην κατάλληλη θέση. Συνεχίζει την κληρονομιά των αρεοπαγιτών Ζήση, Ντογιάκου και Αδειλίνη πριν απ' αυτόν, αλλά ίσως υποσυνείδητα και την κληρονομιά του αρεοπαγίτη Κων. Κόλλια, πρωθυπουργού της δικτατορίας. Και υπάρχουν κι άλλοι πρόγονοι: οι βασιλικοί επίτροποι στις δίκες των αντιστασιακών επί χούντας, που υποστήριζαν ότι αντί του καταλυθέντος Συντάγματος μετά την 21η Απριλίου η «Επανάστασις» είχε επιβάλει το επαναστατικό δίκαιο. Πολλοί πρόγονοι: και οι δικαστές που απάλλαξαν ή χάιδεψαν δωσίλογους μετά την Κατοχή.

Το φάντασμα του Νίξον

Ηταν αναμενόμενο. Αναμενόμενο, διότι η πολιτική ηγεσία κυρίαρχου κράτους απειλούνταν ήδη δημοσίως από τον καταδικασθέντα κατασκευαστή του Predator – προϊόν της κατασκοπικής βιομηχανίας του στρατηγικού συμμάχου Ισραήλ. Αναμενόμενο: ο ηγέτης, απειλούμενος με την τύχη του Ρ. Νίξον από τον κατάσκοπο, επέλεξε την εκτροπή.

Εκτροπή. Βαριά λέξη. Κι όμως, αν στις ΗΠΑ του Γουότεργκέιτ το 1972-74 λειτούργησαν οι δικλίδες ασφαλείας Τύπου και θεσμών μην επιτρέποντας στον πρόεδρο και τη CIA να πνίξουν την υπόθεση, στην Ελλάδα του 2023-26 η εκτελεστική εξουσία εξουδετερώνει κάθε θεσμικό αντίβαρο, ελέγχει διά πνιγμού τη δικαστική εξουσία, αφοπλίζει τις δικλίδες ασφαλείας. Eξεταστικές στη Βουλή με ελεγχόμενη πλειοψηφία και στημένες ερωταπαντήσεις, εξουδετέρωση ανεξάρτητων αρχών, έλεγχος δικαστικής ηγεσίας. Αυτή είναι η πάγια, η μόνη πρακτική της επιτελικής σκανδαλοκρατίας: Novartis, Predator, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ. Ας σημειωθεί δε ότι, εξαιρέσει της τραγωδίας Τεμπών, οι έρευνες για τα υπόλοιπα σκάνδαλα ξεκινούν από εξωκρατικούς παράγοντες και πνίγονται σε εθνικό επίπεδο.

Το φάντασμα του Δεκέμβρη '08

Την ίδια στιγμή το ίδιο δικαστικό σύστημα που δεν βλέπει αποχρώσες ενδείξεις για κατασκοπία στις παγιδεύσεις της στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας, το σύστημα που πάει να διαφυλάξει τον Ντίλιαν και τον πολυκουμπάρο της κυβέρνησης Λαβράνο, εφαρμόζει το περίφημο άρθρο 187Α του Ποινικού Κώδικα αποκλειστικά κατά αναρχικών, δικάζοντας όχι μόνο πραγματικά περιστατικά και συγκεκριμένες πράξεις, αλλά δικάζοντας ενδείξεις, σχέσεις και συνάφειες, δηλαδή δικάζοντας ιδέες. Αυτό το σύστημα μοιράζει πολυετείς φυλακίσεις σαν στραγάλια. Η δίκη για την έκρηξη των Αμπελοκήπων είναι ενδεικτική αυτού του ακήρυκτου πολέμου. Η Μαριάννα Μ. καταδικάστηκε σε 19 χρόνια φυλάκισης για μια οργάνωση που δεν αποδείχτηκε ότι υπήρχε, ίσως διότι η πολυτραυματίας της έκρηξης δεν αποκήρυξε τον νεκρό σύντροφό της και τις ιδέες τους.

Ο δε Νίκος Ρωμανός, λάφυρο της Αντιτρομοκρατικής, μετά τη 17μηνη προφυλάκιση με μόνο στοιχείο ένα αποτύπωμα σε μια πλαστική σακούλα μαζί με πολλά άλλα, αθωώθηκε. Αλλά όχι πλήρως: με αμφιβολίες. Το σύστημα, που αθωώνει κατάσκοπους, πάντα θα έχει αμφιβολίες για τη γενιά του Δεκέμβρη του 2008, για τις γενιές της εξέγερσης και οποιονδήποτε νέο θα τολμά να σκεφτεί εκτός πλαισίου.

Το 1-1-4

Και τώρα; Τι γίνεται; Εβλεπα σε τιμητικό βίντεο την απολογία του αντιστασιακού Ανδρέα Σαββάκη στο έκτακτο στρατοδικείο της χούντας: Ενήργησα βάσει του άρθρου 114 του Συντάγματος που κατέλυσε η δικτατορία, οι πράξεις μου είναι νόμιμες. Αυτό ηχεί στ’ αυτιά μας, αν θυμόμαστε, αν γνωρίζουμε τι είναι δικτατορία.

Αν υπάρχει θεσμική εκτροπή, που υπάρχει, το είπαν νομικοί, κόμματα, αναλυτές, όλοι πλην κυβερνητών, πώς αντιδρούν οι πολίτες βάσει του άρθρου 120 (πρώην 114) του Συντάγματος; Αφορά η δημοκρατία τους πολίτες όσο και οι τιμές της βενζίνης και του φρέντο; Μπορεί το 1-1-4 να σταθεί πλάι στα Τέμπη;

efsyn

Τετάρτη 29 Απριλίου 2026

«Ω Ελλάς, ηρώων χώρα, τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα»

 


Ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Τζαβέλλας παίζει με τη νοημοσύνη μας.

Αποφάνθηκε πως δεν συντρέχει κανένας λόγος να ερευνηθεί η απόπειρα ή και η τέλεση κατασκοπείας, σε αυτούς που κρίθηκαν ένοχοι γιατί έστελναν μηνύματα με το παράνομο λογισμικό Predator στην ηγεσία της χώρας:

στον πρώην πρωθυπουργό, τον υπουργό Εξωτερικών, τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, τον αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων, τον διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών…και πλήθος άλλων λειτουργών του πολιτεύματος.

Δεν υπάρχει ζήτημα κατασκοπίας, είπε ο κ. Τζαβέλας, λόγω έλλειψης «στοιχείων και τυχόν εγγράφων», τα οποία όμως δεν αναζήτησε. Συνήθως, πρώτα κάποιος κάνει έρευνα και μετά βγάζει συμπεράσματα. Δεν εξάγει συμπεράσματα, επειδή παρέλειψε να αναζητήσει στοιχεία. Στοιχειώδες Γουάτσον, θα έλεγε ο Σέρλοκ Χόλμς. Ακόμη και ο Ινσπέκτορ Κλουζώ, το ίδιο θα έλεγε.

126 χρόνια έφαγαν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο οι 4 ιδιώτες που ξαφνικά -από κουτσομπολιά- αποφάσισαν να παρακολουθήσουν στρατηγούς, βουλευτές, επιχειρηματίες, υπουργούς.

Το θέμα όμως δεν είναι ο Τζαβέλλας. Αυτός ήταν για αυτή τη δουλειά εκεί και την έκανε. Ούτε και ο Μητσοτάκης. Αυτός πληροφορίες ήθελε. Μήπως οι υπουργοί ή οι αξιωματικοί κλέβουν μόνοι τους και δεν μοιράζονται τα λάφυρα.

Στην περίπτωση Ανδρουλάκη, ήθελε να ψαρέψει κανένα προσωπικό στοιχείο, μήπως ευνοήσει τον Λοβέρδο στη μάχη για την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ. Στην περίπτωση Σαμαρά μήπως ετοιμάζεται να τον ρίξει, όπως τον πατέρα του.

Οπως στο κόλπο μπήκαν κι άλλοι άπληστοι για πληροφορίες, στη λίστα παρακολούθησης προστέθηκαν και μερικές φιλενάδες. Δεν υπάρχει άλλωστε κατασκοπευτική ιστορία χωρίς γυναίκες.

Το αποκαρδιωτικό είναι κανείς από τους φιλοκυβερνητικούς, Νεοδημοκράτες και δεξιούς επώνυμους δεν αντέδρασε. To Mαξίμου παρακολουθούσε την προσωπική τους ζωή, κάθε ιδιωτική τους στιγμή, αλλά προτίμησαν να κρατήσουν καλές σχέσεις με τον αρχικοριό και να διατηρήσουν την υπουργική θέση.

Αλλά οι άλλοι, οι δημοσιογράφοι, οι ..διαμορφωτές της κοινής γνώμης; Ο Αλέξης Παπαχελάς (διευθυντής Καθημερινής), η Μαριάννα Πυργιώτη (εταιρεία επικοινωνίας Dome), ό Τάσος Καραμήτσος (εκδότης Πρώτου Θέματος), ο Γιάννης Κουρτάκης (εκδότης Παραπολιτικών), η Αριστοτελία Πελώνη (δημοσιογράφος και πρώην κυβερνητική εκπρόσωπος), ο Αντώνης Δελατόλας (εκδότης του Ποντικιού), η Μαρία Σαράφογλου (δημοσιογράφος Antenna)…

Ο κ. Βορίδης δήλωσε πως δεν προσέφυγε στη Δικαιοσύνη για το Predator επειδή γινόταν αυτεπάγγελτη έρευνα. Του το ξεπλήρωσε ο Μητσοτάκης, προστατεύοντας τον στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Οι υπόλοιποι όμως; Οι ..γενναίοι στρατηγοί που θα μας προφυλάξουν από τον τουρκικό κίνδυνο;

Τι χρωστάνε ή που τους κρατάει ο Μητσοτάκης; Kαι οι άλλοι, οι «πατριώτες» που κόπτονται για τα εθνικά θέματα, που τα μάθαινε ο Ντίλιαν και ο τελευταίος κοριός;

Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν αποκάλυψε μόνο μία ανενδοίαστη ηγεσία της Δικαιοσύνης, ηθικά διεφθαρμένη- τουλάχιστον. Αλλά και ένα στρατό υποταγμένων, στην εξουσία και το χρήμα. Που σιωπούν όταν εξευτελίζεται η δικαιοσύνη, αλλά και η αξιοπρέπεια τους;

Είναι σημείο των καιρών. Ούτε ένας από όλους αυτούς δεν βρέθηκε να πει, «όχι αυτό δεν το ανεχτώ. Θα μιλήσω και θα κάνω μήνυση». Το σκάνδαλο των υποκλοπών έδειξε πόσο εξαγορασμένη είναι η ελίτ της χώρας και πόσο προφητικός ο στίχος του Σουρή:

«Ω Ελλάς, ηρώων χώρα, τι γαϊδάρους βγάζεις τώρα».

TVXS


Παρασκευή 24 Απριλίου 2026

Το «βαρύ» βιογραφικό της πείνας και οι «άριστοι» της λευκής κόλλας

 


Έχει πτυχίο, ξένες γλώσσες, μεταπτυχιακό, πιστοποιήσεις, σεμινάρια, ψηφιακές δεξιότητες, πρακτικές εμπειρίες. Κι όμως, η αγορά εξακολουθεί να του ζητά «κάτι ακόμη».

του Αντώνη Μπατζιά

Η Ελλάδα του 2026 ξυπνάει νωρίς. Όχι από φιλοδοξία, αλλά από άγχος. Από εκείνο το άγχος που χτυπά πριν ακόμη ανοίξουν τα μάτια. Ένας νέος άνθρωπος ανοίγει το laptop, κοιτάζει αγγελίες, στέλνει βιογραφικά, διορθώνει το LinkedIn, ξαναγράφει συνοδευτικές επιστολές σε εταιρείες που πιθανότατα δεν θα απαντήσουν ποτέ.

Έχει πτυχίο, ξένες γλώσσες, μεταπτυχιακό, πιστοποιήσεις, σεμινάρια, ψηφιακές δεξιότητες, πρακτικές εμπειρίες. Κι όμως, η αγορά εξακολουθεί να του ζητά «κάτι ακόμη».

Περισσότερη εμπειρία, περισσότερη ευελιξία, περισσότερη διαθεσιμότητα, λιγότερες απαιτήσεις. Στο τέλος, του προσφέρεται ένας βασικός μισθός ή, στην καλύτερη, κάτι παραπάνω και μια υπόσχεση εξέλιξης που συνήθως δεν έρχεται ποτέ.

Την ίδια στιγμή, σε μια άλλη όψη της ίδιας χώρας, ένας ακόμη «ειδικός σύμβουλος» αναλαμβάνει θέση ευθύνης, χωρίς σαφή επαγγελματική διαδρομή, χωρίς ανταγωνιστική διαδικασία, χωρίς να έχει περάσει από την εξαντλητική αγορά εργασίας που βιώνει η πλειονότητα των νέων.

Κι έπειτα ξεκινά το γνώριμο κήρυγμα περί αξιολόγησης, αριστείας και ατομικής ευθύνης. Η Ελλάδα έχει πράγματι χιούμορ, συχνά, όμως, εις βάρος της.

Η γενιά των προσόντων & το άδειο ψυγείο

Μας έμαθαν από μικρά παιδιά ότι «αν διαβάσεις, θα προκόψεις» και οι σημερινοί νέοι είναι ίσως η πιο μορφωμένη γενιά που γνώρισε η χώρα.

Όχι επειδή τους χαρίστηκε μια εύκολη διαδρομή, αλλά επειδή αναγκάστηκαν να επενδύσουν διαρκώς στην εκπαίδευση για να επιβιώσουν.

Μεγάλωσαν μέσα σε οικονομική κρίση, ανεργία, πανδημία, αβεβαιότητα και ακρίβεια. Έμαθαν από νωρίς ότι το βασικό πτυχίο δεν αρκεί. Ούτε το μεταπτυχιακό, ούτε η γνώση δύο ξένων γλωσσών, ούτε η συνεχής επιμόρφωση.

Έτσι, άρχισαν να συλλέγουν τίτλους σπουδών και πιστοποιήσεις σαν μέσα άμυνας απέναντι σε μια αγορά που συνεχώς ανεβάζει τον πήχη, χωρίς να βελτιώνει τις απολαβές.

Με σεμινάρια τα Σαββατοκύριακα, μαθήματα μετά τη δουλειά, online courses αργά τη νύχτα, δεξιότητες που πρέπει να ανανεώνονται πριν καν προλάβουν να αξιοποιηθούν. Δια βίου μάθηση κι Άγιος ο Θεός…

Δεν σπουδάζουν πλέον για να ανέβουν κοινωνικά. Σπουδάζουν για να μη μείνουν εκτός παιχνιδιού. Και παρ’ όλα αυτά, πολλοί καταλήγουν σε επισφαλείς θέσεις εργασίας, με χαμηλές αποδοχές και περιορισμένες προοπτικές. Το βιογραφικό μεγαλώνει, αλλά ο ορίζοντας μικραίνει.

Η άλλη Ελλάδα της εύκολης ανέλιξης

Αλλά, μισό λεπτό. Μην κλάψεις ακόμα. Γιατί την ίδια ώρα που αυτό το παιδί μετράει τα κέρματα για το τυλιχτό, λίγα χιλιόμετρα πιο πέρα, στα σαλόνια της «γαλάζιας» εξουσίας, το σκηνικό αλλάζει.

Εκεί, η «αριστεία» δεν χρειάζεται Master, δεν χρειάζεται καν πτυχίο Λυκείου μερικές φορές. Εκεί, το μόνο «χαρτί» που μετράει είναι η κομματική ταυτότητα και το «μιλημένο» τηλέφωνο. Μια άλλη πραγματικότητα που η πρόσβαση δεν περνά από διαγωνισμούς, αξιοκρατικές διαδικασίες ή αποδεδειγμένα προσόντα.

Είναι η Ελλάδα των μετακλητών, των ειδικών συνεργατών, των συμβούλων που εμφανίζονται ξαφνικά σε θέσεις ευθύνης χωρίς σαφή δημόσια λογοδοσία για τη διαδρομή τους.

Η Ελλάδα των κομματικών δικτύων, των γνωριμιών και των κλειστών θυρών που ανοίγουν μόνο για συγκεκριμένους. Στον ιδιωτικό τομέα ζητούνται portfolio, εμπειρία, συνεντεύξεις πολλαπλών σταδίων, διαρκής αξιολόγηση.

Σε αυτό το παράλληλο σύστημα, συχνά αρκεί η σωστή σχέση με τον σωστό άνθρωπο. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η αδικία. Είναι ότι παρουσιάζεται ως κανονικότητα.

Και τελικά χρηματοδοτείται από τους ίδιους ανθρώπους που φορολογούνται, πιέζονται οικονομικά και ακούν καθημερινά διαλέξεις περί προσπάθειας και παραγωγικότητας.

Όσοι δεν κρίθηκαν ποτέ, ζητούν να κριθούν όλοι οι άλλοι

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη αντίφαση, αφού άνθρωποι που δεν πέρασαν ποτέ από πραγματικό ανταγωνισμό μιλούν για αξιοκρατία.

Πρόσωπα που δεν αξιολογήθηκαν ποτέ ζητούν αξιολόγηση παντού. Εκείνοι που βρέθηκαν σε προνομιακές θέσεις μέσω πολιτικών ή προσωπικών διαδρομών εμφανίζονται ως υπερασπιστές της αριστείας.

Την ίδια ώρα, νέοι εργαζόμενοι με πτυχία, γλώσσες και εμπειρία ακούνε ότι δεν προσπαθούν αρκετά. Ότι είναι απαιτητικοί. Ότι δεν αντέχουν την πίεση. Ότι δεν θέλουν να δουλέψουν.

Στην πραγματικότητα, αυτό που συχνά αρνούνται δεν είναι η εργασία. Είναι η κακοπληρωμένη εργασία χωρίς προοπτική. Είναι η λογική του «να λες και ευχαριστώ».

Σου λένε οι «ειδικοί» των τηλεπαραθύρων: «Φταίει το skills mismatch».

Φταίει, δηλαδή, το γεγονός ότι οι νέοι δεν μαθαίνουν αυτά που θέλει η αγορά. Τι θέλει η αγορά, ρε μάγκες; Θέλει πυρηνικούς φυσικούς για να σερβίρουν καφέδες; Θέλει προγραμματιστές με διδακτορικό για να καταχωρούν τιμολόγια σε μια αποθήκη στον Ασπρόπυργο; Μην δουλευόμαστε.

Η αγορά θέλει φθηνό κρέας και τα πτυχία έχουν γίνει απλώς ο τρόπος για να διαλέγει ο εργοδότης ποιο «κρέας» είναι πιο υπάκουο.

Οι μισθοί της επιβίωσης και οι ζωές σε αναμονή

Ο μέσος νέος εργαζόμενος σήμερα δεν ζητά υπερβολές, μα τα στοιχειώδη. Να μπορεί να πληρώνει το ενοίκιό του χωρίς να εξαντλεί όλο τον μισθό. Να γεμίζει το καλάθι του σούπερ μάρκετ χωρίς αριθμομηχανή.

Να βγει για έναν καφέ χωρίς ενοχές. Να σχεδιάσει το μέλλον του χωρίς να μοιάζει με κακόγουστο αστείο.

Αντί γι’ αυτό, πολλοί παραμένουν στο πατρικό σπίτι, αναβάλλουν τη δημιουργία οικογένειας, μεταθέτουν κάθε σοβαρή απόφαση για «όταν φτάξουν τα πράγματα».

Η χώρα δεν προσφέρει στους νέους της σταθερότητα αλλά μια διαρκή αναμονή. Κι όταν χιλιάδες επιλέγουν να φύγουν στο εξωτερικό, το πολιτικό σύστημα προσποιείται ότι δεν καταλαβαίνει γιατί.

Η κανονικοποίηση της αδικίας

Κάποτε τέτοιες ιστορίες προκαλούσαν οργή, σήμερα προκαλούν αδιαφορία. Άλλη μία υπόθεση αμφισβητούμενου βιογραφικού, άλλος ένας διορισμός που σηκώνει ερωτήματα, άλλη μία δημόσια θέση που αντιμετωπίζεται ως λάφυρο.

Η κοινωνία έχει συνηθίσει τόσο πολύ τη στρέβλωση, ώστε πολλές φορές παύει να τη βλέπει. Η την στηρίζει, ελπίζοντας να είναι ο επόμενος «τυχερός»…

Κι αυτή είναι ίσως η πιο επικίνδυνη εξέλιξη. Όχι μόνο η ύπαρξη της αναξιοκρατίας, αλλά η εξοικείωση μαζί της.

Μια χώρα που ζητά συνεχώς περισσότερα από όσους έχουν λιγότερα

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά ηθικό. Όταν το κράτος σου λέει «σπούδασε» και μετά σου δείχνει τον δρόμο για το αεροδρόμιο (το γνωστό Brain Drain), την ίδια στιγμή που διορίζει τα «δικά μας παιδιά» με παχυλούς μισθούς, τότε σου κλείνει το μάτι λέγοντας «Μην προσπαθείς. Μην διαβάζεις. Μην ονειρεύεσαι. Απλώς βρες έναν μπάρμπα στην Κορώνη ή έναν βουλευτή στην Πειραιώς».

Είναι η πλήρης απαξίωση της έννοιας της προσπάθειας. Είναι το τέλος του «ελληνικού ονείρου» που ήθελε την εκπαίδευση ως το ασανσέρ για την κοινωνική άνοδο. Τώρα το ασανσέρ είναι χαλασμένο και τα κλειδιά τα έχουν οι κομματάρχες.

Την ίδια στιγμή, κάποιοι που δεν χρειάστηκε ποτέ να αποδείξουν πολλά συνεχίζουν να μιλούν για τεμπελιά, αξιολόγηση και αριστεία. Η χώρα δεν αποτυγχάνει μόνο να ανταμείψει τους νέους της.

Συχνά τους ζητά και να αποδεχθούν σιωπηλά την αδικία.

Όσο η Ελλάδα συνεχίζει να είναι το «μαγαζί» των κολλητών και των ανιψιών, όσο τα πτυχία θα θεωρούνται κουρελόχαρτα και οι κομματικές ταυτότητες χρυσά διαβατήρια, τόσο η χώρα θα βυθίζεται στη μετριότητα.

Κι αυτό είναι πολύ βαρύτερο από έναν χαμηλό μισθό. Είναι μια βαθιά κρίση αξιοπιστίας.

Κουτί Πανδώρας