Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

«Δεν υπήρξαν νεκροί στο Πολυτεχνείο»; Πείτε μας κι άλλα, το αξίζουμε!

 


Τους φασίστες, τους αρνητές, τους νοσταλγούς και τους φαιοχίτωνες τους κάναμε υπουργούς και βουλευτές ε-μ-ε-ί-ς, με τη γενναιόψυχη ψήφο μας.

του Νίκου Παπαδογιάννη

Αγαπητή Ελλάδα, χρόνια πολλά! Οι μοναδικές ημέρες του χρόνου στις

οποίες χρησιμοποιώ αυτή την πομπώδη ευχή είναι η εθνική εορτή του Πολυτεχνείου και η επέτειος της απελευθέρωσης της Αθήνας (αφού δεν υπάρχει αντίστοιχη πανελλήνια ημερομηνία), η 12η Οκτωβρίου για να μη ψάχνετε. Βαριά βαριά και η 25η Μαρτίου που καθιερώθηκε να συμβολίζει την παλιγγενεσία αν και ιστορικά ανακριβής. Σε θεούς και δαίμονες δεν πιστεύω, ενώ το «Όχι» δεν το γιορτάζω, διότι πρώτον δεν ήταν «όχι», δεύτερον ειπώθηκε από δικτάτορα και τρίτον είναι επέτειος ουχί ειρήνης, αλλά πολέμου.

 

Το ότι η 17η του Νοέμβρη δεν έχει κηρυχθεί επίσημη αργία του κράτους λέει περισσότερα για το κράτος και για τους ψηφοφόρους που το διακονούν, παρά για το ίδιο το Πολυτεχνείο. Μισό αιώνα μετά από τη θυσία και την αιματοχυσία, έχουμε στα κυβερνητικά έδρανα φασίσταρους, αρνητές του Ολοκαυτώματος, φαιοχίτωνες και νοσταλγούς της Χούντας, όχι επειδή μας τους επέβαλε κάποια αόρατη δύναμη, αλλά επειδή τους στείλατε στη Βουλή (για πολλοστή φορά) εσείς με την ψήφο σας.

Για τους λάτρεις της στατιστικής, ο Άδωνις Γεωργιάδης έλαβε στις τελευταίες εκλογές 64 χιλιάδες σταυρούς, ο Μαυρουδής Βορίδης 42,5 χιλιάδες και ο Αθανάσιος Πλεύρης 3,5 χιλιάδες. Και οι τρεις λερώνουν επί κυβέρνησης Μητσοτάκη όχι μόνο το ταλαίπωρο Κοινοβούλιο, αλλά και το παντοδύναμο υπουργικό συμβούλιο. Μάλιστα ο Θάνος Πλεύρης (κανακάρης του θεωρητικού της δικτατορίας Kωνσταντίνου Πλεύρη) υπηρετεί το υπουργείο Μετανάστευσης, όπου θα έπρεπε να του απαγορεύεται η πρόσβαση σε ακτίνα χιλιομέτρων. Πρόκειται για διαρκές έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και κατά της πατρίδας του Ξενίου Διός.

Ο δε πρωθυπουργός μας, για να μη ξεχνιόμαστε όποτε μετράμε εχθρούς και φίλους της Δημοκρατίας, είναι ο γιος του ανθρώπου που άνοιξε τις πύλες για να μπουκάρουν στην πόλη οι οχτροί. Στη διάρκεια του πολιτικού μας βίου ο λαουτζίκος έχει σκαρφιστεί αμέτρητα ευρηματικά παρατσούκλια, αλλά κανένα δεν είναι πιο ταιριαστό από το «Αποστάτης» το οποίο συνόδευε (πολλές δεκαετίες προτού γίνει και αυτός πρωθυπουργός με 47 τακατό παρακαλώ) τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Ίσως μόνο το «κάθαρμα», επιδαψιλευμένο στον ίδιο.

Όλους τους προαναφερθέντες, επαναλαμβάνω, τους ψηφίσαμε εμείς. Δεν είναι δοτοί ούτε διορισμένοι ούτε ουρανοκατέβατοι ούτε αγγελιαφόροι κάποιου σαδιστή θεού. Ψηφισμένοι από το σαράντα τακατό του ελληνικού λαού είναι και δικαίως μας κάνουν όσα μας κάνουν, αφού τους παραδώσαμε στεγνά τα κλειδιά του τόπου.

Μαζί με την αρμαθιά τους παραδώσαμε λευκό συγχωροχάρτι, επειδή μας χάλαγε το μουστάκι του Πολάκη και επειδή χάψαμε ότι ο Τσίπρας αντάλλαξε τη Μακεδονία με τις συντάξεις. Έτσι, για να μάθουν οι άπλυτοι. Εάν δεν υπήρχε η επανεκλογή του Τραμπ το 2024 στις ΗΠΑ, θα μιλούσαμε για παγκόσμιο ρεκόρ πολιτικής ανευθυνότητας.

Κορφολογώντας παλαιότερα κείμενα για να λάβω έμπνευση και κουράγιο, έπεσα πάνω στο αντίστοιχο σημείωμα που έγραψα ανήμερα του Πολυτεχνείου του 2024. «Οι ακροδεξιές αθλιότητες της κυβέρνησης Μητσοτάκη ευθυγραμμίστηκαν με το δυστοπικό διεθνές κλίμα, κανονικοποιώντας τον εν Ελλάδι alt-right αναθεωρητισμό», ξεσπάθωνα τότε. «Οι αμφισβητίες του Πολυτεχνείου ξεμυτίζουν ανενόχλητοι κάθε χρόνο από τις σπηλιές τους και μολύνουν το έτσι κι αλλιώς ελάχιστο και κακής ποιότητας οξυγόνο που αναπνέουμε».

Εκείνες τις μέρες ζούσαμε το παραλήρημα της Λατινοπούλου, που απαιτούσε την κατάργηση της σχολικής εορτής του Πολυτεχνείου: «Όποιος δάσκαλος ή καθηγητής θέλει να τη γιορτάσει με μαθητές του μπορεί κάλλιστα να το κάνει στον ελεύθερο χρόνο του», έγραψε, παραθέτοντας τους …έξι μύθους «που δεν θα σας διδάξουν ποτέ στα σχολεία».

Βιώναμε επίσης τότε το σκοταδιστικό πρωτοσέλιδο της «αθλητικής» «εφημερίδας» Sportime, η οποία έγραφε με πηχυαίο τίτλο: «Πεθαίνω για σένα κι ας είσαι απάτη», αφοδεύοντας πάνω στο υπέροχο τραγούδι των αριστερών Γιώργου Μαργαρίτη, Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και Ελένης Ράντου. Γκρίζα ρουτίνα, σαν να βλέπεις εκπομπή του Μαστοράκη.

Δύο χρόνια αργότερα, βλέπουμε τον αγλαό Κασιδιάρη εκτός φυλακής να το παίζει κομματάρχης, την ΕΡΤ να προσφέρει βήμα στον έτερο καταδικασμένο χρυσαυγίτη Ηλιόπουλο τον οποίο …δεν αναγνώρισε λόγω μυωπίας, τον φοβερό πρύτανη του Πολυτεχνείου ονόματι Χατζηγεωργίου να επιχειρεί ξεδιάντροπα πετσόκομμα των εκδηλώσεων, τον απερίγραπτο Άδωνη να επιμένει δημόσια στο αφήγημα «δεν υπήρξαν νεκροί στο Πολυτεχνείο».

Και ένα εξοργιστικά μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας να ορθώνει τα στήθη της ενάντια στους μετανάστες, στους τσιγγάνους, σε οποιονδήποτε έχει δέρμα διαφορετικής απόχρωσης. Εκτός από τα αδέλφια μας τους Ισραηλινούς, φυσικά.

Στην περίπτωσή τους, γινόμαστε μεγαλόψυχοι και  συγχωρούμε ακόμα και τη γενοκτονία (σε βάρος ενός λαού με τον οποίο μας συνδέει παραδοσιακή φιλία), επειδή οι δράστες είναι …λιγότερο «λάθρο» από τα θύματα, λιγότερο σκούροι και πάντως λιγότερο «μουσλίμια», οπότε θα μας σώσουν, λέει, από τον Τουρκαλά. Η διαρκής προσπάθεια των δεξιών κυβερνήσεων να σπείρουν την αμορφωσιά και να γεννήσουν μία κοινωνία αποχαυνωμένη και πολιτικά αποβλακωμένη δυστυχώς έπιασε τόπο.

Προσωπικά αισθάνομαι ότι κάθε συζήτηση με τον μέσο νεοέλληνα εκεί έξω αρκεί για να με κάνει μετανάστη. Έτσι μου ‘ρχεται να πάρω το όποιο brain μου και να συνεισφέρω στο ατέρμονο drain, που στέλνει τα καλύτερα μυαλά μας στο εξωτερικό με εισιτήριο δίχως επιστροφή. Ναι, ναι, ξέρω. «Εάν δεν σου αρέσει η Ελλάδα μας, να φύγεις, να πας αλλού».

Κουτι Πανδωρας


Δευτέρα 16 Νοεμβρίου 2026

Τι είναι και τι δεν είναι το Πολυτεχνείο

 


Ως ιστορικό γεγονός με διαχρονικό αποτύπωμα υπερβαίνει κατά πολύ τις επιμέρους εκφάνσεις του, παρ’ όλο που εκ των πραγμάτων τις εμπεριέχει

editorial

Τι δεν είναι το Πολυτεχνείο; Δεν είναι αυτό που θέλουν να καταγράψουν γι’ αυτό οι αντίπαλοί του· όσοι το μισούν και ως ιστορικό γεγονός και ως συμβολισμό και έμπνευση. Δεν είναι μια αντικοινωνική αναστάτωση, μια φασαρία, ένας επαναλαμβανόμενος πόλεμος με την αστυνομία, μια εκδήλωση που θέλει και επιδιώκει να προκαλέσει ζημιά στα λαϊκά στρώματα καθ’ οιονδήποτε τρόπο.

Το Πολυτεχνείο δεν είναι επίσης οι συμβιβασμοί που έκαναν κορυφαία πρόσωπα της εξέγερσης του 1973 και ο τρόπος που ο καθένας και η καθεμία από αυτούς/αυτές διαχειρίστηκε τον εαυτό του/της. Διότι το Πολυτεχνείο ως γεγονός και ως σηματοδότηση αρχών, αιτημάτων, διεκδικήσεων, ως πολιτικό και ιδεολογικό φορτίο, υπερβαίνει κατά πολύ τα πρόσωπα που το δημιούργησαν. Αν αυτό δεν συνέβαινε, δεν θα έμενε στην Ιστορία ως αυτοτελές γεγονός, αλλά ως πολλές προσωπικές ιστορίες και διαδρομές.

Το Πολυτεχνείο δεν είναι επίσης ένα άθροισμα αντιλήψεων και πρακτικών των οργανώσεων που συμμετείχαν σε αυτό, ούτε πολλές ξεχωριστές αφηγήσεις, η κάθε μία στα μέτρα της μίας ή της άλλης οργάνωσης. Ως ιστορικό γεγονός με διαχρονικό αποτύπωμα υπερβαίνει κατά πολύ τις επιμέρους εκφάνσεις του, παρ’ όλο που εκ των πραγμάτων τις εμπεριέχει. Είναι η συνισταμένη όλων αυτών και η υπέρβαση που το ίδιο δημιούργησε σε όλα τα επίπεδα, την οποία καμιά οργάνωση και κανένα πρόσωπο δεν θα μπορούσε εκ των προτέρων να προβλέψει.

Τελικά, τι είναι το Πολυτεχνείο; Αναμφισβήτητα ένα κορυφαίο ιστορικό γεγονός ανάτασης του ελληνικού λαού για δημοκρατικές ελευθερίες και δικαιώματα πολύ πέρα και πολύ πάνω από αυτά που κατάργησε η χούντα των συνταγματαρχών. Με αυτή την έννοια συνδέθηκε άμεσα με την Εθνική Αντίσταση και με τους διαχρονικούς αγώνες του ελληνικού λαού, των εργαζόμενων στρωμάτων και της νεολαίας για κοινωνική απελευθέρωση και κοινωνική δικαιοσύνη. Υπό αυτή την έννοια ουδέποτε δικαιώθηκε και ουδέποτε ξεπεράστηκε ή έπαψε να εμπνέει.

efsyn


Σάββατο 14 Νοεμβρίου 2026

Eurostat: Στην κορυφή της οικονομικής δυσχέρειας η Ελλάδα

 


Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, στην Ελλάδα, ένας στους δύο αδυνατεί να καλύψει μια έκτακτη οικονομική ανάγκη.

της Ιωάννας Μουρτζούκου

Την πρωτιά κατέκτησε η Ελλάδα στο σύνολο των Ευρωπαϊκών Χωρών όσον αφορά το ποσοστό των πολιτών που δεν μπόρεσε να καλύψει τις έκτακτες δαπάνες για το έτος 2025.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ενώ ο μέσος όρος αυτού του ποσοστού της Ε.Ε. μειώθηκε ελαφρώς, δεν ισχύει το ίδιο για την χώρα μας που όπως φαίνεται έχει πάρει την ανιούσα στην οικονομική δυσχέρεια των νοικοκυριών, παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για ανάπτυξη και βελτίωση των εισοδημάτων.

Πιο συγκεκριμένα, το 50,5% του πληθυσμού στην Ελλάδα, δηλαδή παραπάνω από το ήμισυ, αδυνατούσε να ανταποκριθεί σε απρόβλεπτες δαπάνες για το 2025, όπως για παράδειγμα αντικατάσταση μιας χαλασμένης οικοσκευής κ.α. Όταν το αντίστοιχο ποσοστό για τον πληθυσμό της ΕΕ παρουσίασε μειωτική τάση, φτάνοντας στο 29,2%, από 30,0% που ήταν το 2024.



Την Ελλάδα ακολουθούσαν η Λετονία (43,7%) και η Βουλγαρία (42,4%). Αντίθετα, η Ολλανδία κατέγραψε το χαμηλότερο ποσοστό (15,3%), ενώ ακολουθούσαν η Μάλτα και η Τσεχία (αμφότερες με 18,7%).

Κάθε πέρσι και καλύτερα

Το 2024 το ποσοστό του πληθυσμού στην χώρα μας που αδυνατούσε να ανταποκριθεί στα έκτακτα έξοδα ήταν 43,9%. Και η όποια πρόοδος είχε σημειωθεί το 2022 ( 43,6%) εξανεμίστηκε. Με αποτέλεσμα το 2025 να είμαστε 6,9 μονάδες πάνω. Η εικόνα της οικονομίας στη χώρα αντικατοπτρίζεται από την συνεχή άνοδο του πληθωρισμού και της ακρίβειας που ροκανίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Καθυστερήσεις στην αποπληρωμή δανείων και λογαριασμών

Εκτός από τις έκτακτες δαπάνες, τα στοιχεία της Eurostat αποδεικνύουν και καθυστερήσεις στην καταβολή δόσεων στεγαστικών δανείων ή ενοικίων στην Ελλάδα, όπου το 2025 ήταν συχνότερες. Πιο ειδικά, το10,6% του συνολικού πληθυσμού δήλωσε ότι είχε ληξιπρόθεσμες οφειλές. Με την Ιρλανδία και την Ισπανία να ακολουθούν με ποσοστά 5,3%

και 5,2%, αντίστοιχα.



Επιπλέον, αν συνυπολογιστούν όχι μόνο οι καθυστερήσεις στην πληρωμή στεγαστικών δανείων και ενοικίων, αλλά και οι απλήρωτοι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας και οι ληξιπρόθεσμες δόσεις αγορών με διακανονισμό, το ποσοστό των πολιτών που δυσκολεύονται σε αυτούς τους τομείς έφτασε το 41,8%.

Πρόκειται για ένα ποσοστό που μας τοποθετεί πάλι στην κορυφή της Ε.Ε.. Καθώς, το αντίστοιχο ποσοστό του συνόλου της ΕΕ ανήλθε στο 9,2% το 2025.Μάλιστα, Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι ακόμη και η δεύτερη σε κατάταξη Ρουμανία βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από την Ελλάδα, με το αντίστοιχο ποσοστό να ανέρχεται στο 18,5%.



Κουτί Πανδώρας


Παρασκευή 6 Νοεμβρίου 2026

Η νύχτα που «γκρεμίστηκε» ο τραμπισμός και τι σημαίνει για τον κόσμο

 


Η δομική αναδιάταξη του αμερικανικού τοπίου στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 και η επιστροφή της κοινωνικής πραγματικότητας στο προσκήνιο.


του Χάρη Φραντζή

Ο Ντόναλντ Τραμπ σφράγισε την εποχή μας ως η συμπύκνωση μιας αυξανόμενης κοινωνικής δυσαρέσκειας απέναντι σε έναν κόσμο δομικών ανισοτήτων. Η άνοδός του υπήρξε το αποτέλεσμα της οργής που γέννησαν οι ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές των Δημοκρατικών, αλλά η διακυβέρνησή του αποδείχθηκε οικονομικά ακόμη πιο σκληρή και καταστροφική από τους προκατόχους του.

Η αποκαθήλωσή του στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026 λειτουργεί λυτρωτικά για μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας, χωρίς ωστόσο να προσφέρει αυτόματες λύσεις. Διότι ο Τραμπ υπήρξε μόνο το σύμπτωμα και το κύριο διακύβευμα πάντα θα παραμένει το εάν η ουσία των πολιτικών που εφαρμόζονται θα στρέφονται προς όφελος των πολλών ή προς τα συμφέροντα των ελίτ.


Η κατάρρευση μιας αυταρχικής αυταπάτης

Στα δύο χρόνια που μεσολάβησαν από την επανεκλογή του, ο Τραμπ 

οδήγησε τη χώρα στα όρια της θεσμικής και κοινωνικής αντοχής της. Με μια οριακή πλειοψηφία στο Κογκρέσο, προώθησε την αποδιοργάνωση της 

ομοσπονδιακής κυβέρνησης μέσω του προγράμματος DOGE, επέβαλε επιζήμιους δασμούς, εξαπέλυσε ορδές ένοπλων φασιστών (ICE) κατά των μεταναστών και ενέπλεξε τις ΗΠΑσε έναν πόλεμο με το Ιράν από το οποίο και ηττήθηκε.

Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, εγκλωβισμένο στην πεποίθηση ότι η νίκη του 2024 σφράγισε αμετάκλητα μια συντηρητική στροφή στην κοινωνία, θεώρησε πως η πολιτισμική σύγκρουση (cultural wars) του παρείχε πολιτική ασυλία.

Τα αποτελέσματα της κάλπης απέδειξε ότι αυτό ήταν μια αυταπάτη. Η λαϊκή απόρριψη υπήρξε καθολική, διαπερνώντας παραδοσιακά συντηρητικά προπύργια στο Οχάιο, την Αϊόβα, το Κάνσας και το Τέξας. Η κοινωνική πραγματικότητα –η αύξηση των τιμών των καυσίμων, η κρατική αυθαιρεσία, η καταστροφική επέκταση των τεχνο-ολιγαρχών κ.α.– διέρρηξε τους δεσμούς του τραμπισμού με τη μεταβιομηχανική και αγροτική Αμερική.


Το ηθικό φορτίο και η πολιτική της καθημερινότητας

Στη Μινεάπολη, το αυτοσχέδιο μνημείο για τον νοσηλευτή Άλεξ Πρέτι γέμισε με τα αυτοκόλλητα «Ψήφισα». Η κίνηση αυτή συμπύκνωσε το ηθικό αποτύπωμα μιας εκλογικής διαδικασίας που ξεπέρασε την τυπική κομματική αντιπαράθεση. Την ίδια στιγμή, μια νέα γενιά πολιτικών –όπως ο Τζέιμς Ταλαρίκο στο Τέξας και ο Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ στο Μίτσιγκαν– απέδειξε ότι η εκλογική επικράτηση δεν επιτυγχάνεται μέσου ενός επικοινωνιακού ναρκισσισμού, αλλά με την τοποθέτηση του πολιτικού διακυβεύματος στην καρδιά των πραγματικών αναγκών: στο ενοίκιο, τον μισθό, την υγεία.

Η παράλληλη ενίσχυση των δημοκρατών σοσιαλιστών, με την εκλογή προσώπων που αναδύθηκαν μέσα από το συνδικαλιστικό κίνημα και τους τοπικούς αγώνες, υπογραμμίζει αυτή τη βαθύτερη μετατόπιση. Η αμήχανη δήλωση του Τραμπ στο Fox News λίγο μετά τα μεσάνυχτα είναι ενδεικτική:

«Είναι απλώς μια χρονική στιγμή. Υπήρχε μια διάθεση στην ατμόσφαιρα, φαντάζομαι».


Το μάθημα για την επόμενη μέρα

Αυτή η «διάθεση στην ατμόσφαιρα» δεν υπήρξε ένα τυχαίο μετεωρολογικό φαινόμενο, αλλά η βίαιη εισβολή της υλικής πραγματικότητας στο πεδίο της πολιτικής. Παρά το μέγεθος της εκλογικής επικράτησης, το μέλλον των Δημοκρατικών παραμένει μετέωρο.

Η δομική σύγκρουση ανάμεσα στη νεανική, ριζοσπαστική, σοσιαλιστική πτέρυγα και την περιχαρακωμένη κομματική γραφειοκρατία των ακροκεντρώων παραμένει ενεργή, την ώρα που η ηγεσία του κόμματος εμφανίζεται αμήχανη, χωρίς σαφές πολιτικό στίγμα και ηγετική φυσιογνωμία για τις επόμενες κάλπες.

Εάν υπάρχει ένα πολιτικό δίδαγμα από αυτή την εκλογική αναμέτρηση είναι ότι η Αριστερά έχει ελπίδες μόνο όταν εγκαταλείπει τον ναρκισσιστικό απομονωτισμό της και απευθύνεται θαρραλέα, χωρίς απολογητική διάθεση, στους από τα κάτω.

Το Τέξας δεν έγινε μπλε επειδή άλλαξαν ως δια μαγείας οι ψηφοφόροι του, αλλά επειδή βρέθηκαν πολιτικά υποκείμενα που αποφάσισαν να μιλήσουν σοβαρά για τα προβλήματα της κοινωνίας και όχι για τις δικές τους προσωπικές ατζέντες .


Κουτί Πανδώρας


Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026

Τελευταία κομπίνα: Κάτω οι κομπιναδόροι!

 


Αυτό πώς σας φαίνεται; Από τη μεγάλη παραγωγή σκανδάλων να έχουμε –ω του θαύματος– περάσει στη μεγάλη, πολύκροτη και πολύφερνη παραγωγή αποκάλυψης σκανδάλων

του Θανάση Καρτερού

Οι προαγωγοί της εθνικής διαφθοράς να έχουν αναλάβει την προαγωγή της εντιμότητας και της διαφάνειας. Ο Μητσοτάκης, πρωθυπουργός Καθαρά Χέρια, ο Πιτσιλής αυτουργός της επιχείρησης Κάτω τα Χέρια από τα λεφτά του λαού, η Μενδώνη αδυσώπητη να καταργεί διάτρητους διαγωνισμούς και πάει λέγοντας. Μπούκωσαν οι τηλεοράσεις μας από πίτσες, αρτοσκευάσματα χωριάτικα και άλλα συναφή, με αστυνομική συνοδεία, δικογραφίες και χειροπέδες. Θύελλα κάθαρσης, που ούτε ο Καλλιάνος μπόρεσε να προβλέψει, ούτε το «112» να μας προειδοποιήσει να κρατάμε τουλάχιστον ομπρέλες με τόσες αποκαλύψεις και τόσο μένος κατά της διαφθοράς.

Θα μπορούσες να το ονομάσεις και τελευταία κομπίνα με τίτλο: Κάτω οι κομπιναδόροι! Αφού ρήμαξαν με τις πολιτικές και τις «τραβηχτικές» νοικοκυριά, ευρωπαϊκά κονδύλια και δημόσια ταμεία, τώρα μας προκύπτουν πρωτεργάτες της κάθαρσης. Αφού έχτισαν τούβλο τούβλο τη διαφθορά, τώρα ανέλαβαν να την κατεδαφίσουν. Διότι, αν τα πάρεις από την αρχή, στη δική τους θητεία άνθισαν όλα τα λουλούδια της αρπαχτής. Τα ωραία της πανδημίας, τα ακόμα ωραιότερα των απευθείας αναθέσεων και των δισεκατομμυρίων για συμβουλές, τα έξοχα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των αλιέων, οι υπερωρίες της Κοβέσι και της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, οι υποκλοπές πίσω από το χρήμα και το χρήμα πίσω από τις υποκλοπές. Κανόνας απαράβατος: Οι εκζητούντες τον Μητσοτάκη ουκ ελαττωθήσονται παντός αγαθού.

Σας φαίνεται θεωρία συνωμοσίας ότι ενόψει εκλογών αποφάσισαν, αφού κακοποίησαν πάντα τα ταμεία, να ιδρύουν σύλλογο κατά των κακοποιητών; Δείτε τότε, ως παράδειγμα, τα ερωτήματα για τον Πιτσιλή, τον οποίο εξύμνησε χτες ο πρωθυπουργός στο υπουργικό συμβούλιο. Πώς κάτω από τη μύτη του ο Γιαννακόπουλος χόρευε χωριάτικα Αρχές και νόμους με εκατοντάδες επιχειρήσεις, αχυράνθρωπους και φουσκωτούς για χρόνια και χρόνια; Πώς ουκ ολίγα στελέχη της ΑΑΔΕ, υπό την εποπτεία του, φέρονται να απολάμβαναν ζεστό ψωμάκι «Χωριάτικου»; Πώς οι σχετικές καταγγελίες έμπαιναν στο συρτάρι; Πώς ο κόσμος το είχε τούμπανο κι ο Πιτσιλής κρυφό καμάρι, με δυο λόγια; Ανικανότητα ασυγχώρητη, ή κάτι ακόμα χειρότερο, από τον συνοδοιπόρο και προστατευόμενο του Μητσοτάκη;

Δεν είναι όμως αυτό το πιο κάτω, γιατί υπάρχει και παρακάτω. Σε ποιον ανέθεσε ο Μητσοτάκης να εξυγιάνει τον αμαρτωλό ΟΠΕΚΕΠΕ και να διασφαλίσει τη διαφάνεια και την εντιμότητα στις αγροτικές ενισχύσεις; Μα στον υπεράνω πάσης υποψίας και πάσης αυτοψίας Πιτσιλή. Κάτω από τη μύτη του χόρευαν οι διαβόλοι της πιο εκτεταμένης φοροδιαφυγής, αλλά αυτόν εμπιστεύτηκε ο πρωθυπουργός να βάλει τέλος στον χορό της διαφθοράς στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Από κει και πέρα είναι στην καλή θέληση του καθενός να πιστεύει ότι δεν ήξερε τίποτε για τον φόνο ο Πιτσιλής και αιφνιδιάστηκε, δεν ήξερε τίποτε κι ο Μητσοτάκης για τον Πιτσιλή και τον εμπιστεύτηκε. Και τώρα ενωμένοι, Μητσοτάκης, Πιτσιλής, Μενδώνη, Αδωνις και λοιποί Αδιάφθοροι, θα πατάξουν τη διαφθορά που κατακυρίευσε τη χώρα. Κοιμηθείτε ήσυχοι, συνεπώς…

EFSYN


Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026

Έτσι μάθαμε από παιδιά…

 


του Κώστα Πετρωτού

Και να λοιπόν που φτάσαμε στην Ελλάδα, η Δικαιοσύνη να ερευνά υπόθεση χειραγωγημένων αγώνων σε σχολικά πρωταθλήματα. Αγώνων που δίνουν επιπλέον μόρια για το πανεπιστήμιο σε μαθητές/αθλητές.

Eίναι προφανές ότι πρέπει να περιμένουμε πριν καταλήξουμε σε οριστικά συμπεράσματα για το τι πραγματικά συνέβη. Ωστόσο, αυτή η υπόθεση μας δίνει το ερέθισμα να θίξουμε νοοτροπίες πολλών ετών.

Στα πρώτα βήματα της δημοσιογραφικής πορείας του, ο γράφων είχε ασχοληθεί με τα σχολικά πρωταθλήματα που στο πρώτο στάδιό τους παρουσίαζαν μεγάλο ενδιαφέρον, αφού συμμετείχαν εκατοντάδες μαθητές, και σε εποχές που το διαδίκτυο δεν είχε μπει ακόμη στη ζωή μας, τα φύλλα αθλητικών εφημερίδων με φωτογραφίες και συνθέσεις, γίνονταν ανάρπαστα. Από ένα σημείο και έπειτα, όμως, φτάνοντας στην τελική φάση και στα ματς πανελλήνιας κλίμακας, συνέχιζαν τα σχολεία που κυνηγούσαν τη διάκριση, ακριβώς για να εξασφαλίζουν μόρια οι αθλητές τους, οι οποίοι στην πλειονότητά τους ήταν μέλη ακαδημιών μεγάλων συλλόγων. Ακόμα και ο πιο άπειρος δημοσιογράφος μπορούσε να αντιληφθεί πόσο απαιτητικό γινόταν το κλίμα και πόσο μακριά από το πνεύμα του αθλητισμού ήταν εκείνες οι αναμετρήσεις.

Δεν είχε φτάσει στα χέρια μου κάποια πληροφορία περί χειραγώγησης, όμως, πραγματικά αναρωτιέμαι πώς θα αντιδρούσαν οι υπεύθυνοι των σχολείων και οι γονείς των παιδιών αν γνώριζαν πως υπήρχε η δυνατότητα να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα. Και οι νικητές και οι ηττημένοι. Γιατί έχω την αίσθηση ότι, σε αρκετές περιπτώσεις, η ωφελιμιστική λογική μάς «τυφλώνει» και δεν βλέπουμε πάνω σε ποιες «αξίες» μεγαλώνουν τα παιδιά μας.

EFSYN


Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026

Ποιος ξεσηκώνει τους νέους

 


EDITORIAL

Ποιος υποκινεί τους μαθητές, τους φοιτητές, τους εργαζόμενους να κατέβουν στους δρόμους; Ποιος κρύβεται πίσω από τις κινητοποιήσεις; Το ερώτημα επανέρχεται με αξιοθαύμαστη συνέπεια κάθε φορά που η κοινωνική δυσαρέσκεια ανοίγει τη βαλβίδα της χύτρας.

Από τη Γαλλία του Μακρόν μέχρι την Ελλάδα του Μητσοτάκη, κυβερνήσεις, συστημικοί προπαγανδιστές και δημοσιογραφικά επιτελεία αναζητούν τους συνήθεις υπόπτους. Την Αριστερά, τους «ακραίους», τους «επαγγελματίες ταραξίες», τους σκοτεινούς καθοδηγητές, μέχρι και τους πιο ευάλωτους, τους μετανάστες. Ο πραγματικός υποκινητής, ωστόσο, βρίσκεται παντού γύρω τους και δεν είναι άλλος από την πραγματικότητα που οι ίδιοι έχουν «φιλοτεχνήσει».

Στη Γαλλία, εδώ και εβδομάδες, δεκάδες χιλιάδες μαθητές, από όλα τα κοινωνικά στρώματα, αμφισβητούν έμπρακτα μια εκπαιδευτική και κοινωνική «κανονικότητα» που τους υπόσχεται ολοένα λιγότερα και απαιτεί ολοένα περισσότερα. Σχολεία με τεράστιες ελλείψεις, καθηγητές που δεν αντικαθίστανται, ταξικοί φραγμοί στην εκπαίδευση, ένα μέλλον που μοιάζει περισσότερο με διαρκή δοκιμασία επιβίωσης. Στην Ελλάδα, οι σημερινές πανεκπαιδευτικές κινητοποιήσεις έχουν τις δικές τους ανάλογες αιτίες και τα ανάλογα αιτήματα.

Χθες οι φοιτητές έστησαν αντίσκηνα στο Σύνταγμα για να διαμαρτυρηθούν, μεταξύ άλλων, επειδή δεν μπορούν να βρουν σπίτι. Κανένας από τους κυβερνητικούς φωστήρες δεν τρόμαξε με το ποσοστό των φετινών επιτυχόντων των πανελλαδικών που δεν γράφτηκαν στις σχολές τους εξαιτίας του υψηλού κόστους διαβίωσης. Αντιθέτως, σκιάχτηκαν με την ανακοίνωση των κινητοποιήσεων, στο φόντο του νεολαιίστικου ξεσηκωμού που δονεί την Ευρώπη – και όχι μόνο. Αντί, λοιπόν, για απαντήσεις και μέτρα ικανοποίησης των δίκαιων αιτημάτων, η κυβέρνηση παίρνει μέτρα αποθάρρυνσης της συμμετοχής.

Στη Γαλλία, η κρατική βία έχει αφήσει πίσω της σοβαρά τραυματισμένους μαθητές και πάνω από 2.000 συλληφθέντες, ενώ η κυβέρνηση ετοιμάζεται να κατεβάσει στους πυρπολημένους από οργή δρόμους τον στρατό. Η γαλλική δημοκρατία εκπέμπει στους αιώνες μια εικόνα με δύο όψεις: είναι το εργαστήριο των κοινωνικών αγώνων αλλά και το εργαστήριο της καταστολής τους. Η Γαλλία εξάγει ταυτόχρονα το φως της μαζικής διεκδίκησης αλλά και τον τρόμο που αυτή η διεκδίκηση προκαλεί. Στην Ελλάδα, το μήνυμα έχει ληφθεί και μεταφραστεί από χθες…

Αυτό που δεν θέλουν να αντιληφθούν κυβερνήσεις όπως του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι ότι όσους αστυνομικούς κι αν παρατάξουν, όσα σχέδια προληπτικής καταστολής κι αν εκπονήσουν, όσο κι αν βαφτίζουν την πολιτική χειραφέτηση υποκίνηση, σερβίροντας τρομολαγνεία, οι αιτίες της κοινωνικής οργής θα παραμένουν εκεί. Και αυτή η πραγματικότητα δεν συλλαμβάνεται.

EFSYN


Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026

Ενεργειακή ακρίβεια και επιδόματα / «Να σε κάψω Γιάννη να σε αλείψω λάδι»

 


του Γιάννη Μυλόπουλου

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τη Eurostat, είναι η ευρωπαϊκή χώρα με τη μεγαλύτερη ενεργειακή φτώχεια. Ενώ, δηλαδή, ο μέσος όρος της ενεργειακής φτώχειας στην Ευρώπη είναι 8,8%, στην Ελλάδα είναι 18,1%. Που σημαίνει ότι το 18,1% των Ελλήνων, 1 στους 5,5 Έλληνες δηλαδή, δεν μπορούν να ζεστάνουν το σπίτι τους τον χειμώνα.

Όταν στην Ευρώπη αυτό συμβαίνει για μόλις 1 στους 11,4 ευρωπαίους. Η μεγάλη ενεργειακή φτώχεια από την οποία πλήττεται η Ελλάδα, διπλάσια και βάλε από την Ευρώπη, μόνο τυχαία δεν είναι.

Είναι το αποτέλεσμα του γεγονότος ότι είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη που αντιμετωπίζει την ενεργειακή ακρίβεια όχι θεραπεύοντας τις αιτίες της, αλλά μοιράζοντας επιδόματα.

Μοιράζοντας, δηλαδή, παυσίπονα για να αντέχουμε τον πόνο…

Τα επιδόματα, όσο μεγάλα και αν είναι (που στη δική μας περίπτωση ούτε αυτό δεν είναι), είναι προσωρινά μέτρα τα οποία δεν αντιμετωπίζουν τις αιτίες της ενεργειακής ακρίβειας. Αλλά σαν τα παυσίπονα ανακουφίζουν προσωρινά κάποιους από τους πολίτες από τους πόνους της ενεργειακής φτώχειας.

Το ότι η κυβέρνηση αναγκάζεται και παίρνει νέα μέτρα κάθε τρεις και μια, είναι η καλύτερη απόδειξη ότι τα επιδόματα δεν θεραπεύουν τις αιτίες της ενεργειακής ακρίβειας, αλλά απλώς απαλύνουν τα συμπτώματά της.

Γιατί, όμως, η κυβέρνηση ακολουθεί αυτή την πολιτική των προσωρινών μέτρων, τύπου παυσίπονων, για την αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ενεργειακής ακρίβειας;

Και γιατί δεν λαμβάνει οριστικά, δηλαδή διαρθρωτικά μέτρα για να καταπολεμήσει τις αιτίες του προβλήματος, όπως έκαναν οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες;

Η απάντηση στην ερώτηση έχει δυο όψεις. Που και οι δυο μαζί δίνουν την πραγματική εικόνα της κυβερνητικής πολιτικής.Σύμφωνα με την πρώτη, η κυβέρνηση ακολουθεί τυφλά το ιδεολόγημα της αυτορρύθμισης των αγορών. Υποστηρίζει, δηλαδή, ότι οι αγορές πρέπει να παραμένουν χωρίς καμία ρύθμιση, ακόμη και όταν συντρέχουν ειδικές συνθήκες οικονομικής ή ενεργειακής κρίσης.

Ενώ είναι γνωστό και αποδεδειγμένο ότι, όταν σε συνθήκες κρίσεις οι αγορές δεν ρυθμίζονται, τότε τις ρυθμίζουν οι μεγάλοι παίκτες προς όφελός τους.

Σε αντίθεση με την φανατική προσήλωση στο δόγμα της αυτορρύθμισης των αγορών, πολλά ευρωπαϊκά κράτη μετά την ενεργειακή κρίση, όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ουγγαρία, η Λιθουανία, η Σλοβακία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία, είτε διατήρησαν είτε και επανάφεραν τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας που είχαν ιδιωτικοποιηθεί, σε δημόσιο χαρακτήρα. Προκειμένου να ρυθμίζουν την ενεργειακή αγορά προς όφελος των καταναλωτών, μέσω της επιβολής πλαφόν στις ανώτατες τιμές.

Επιπλέον αυτών των κρατών που επέβαλαν πλαφόν, η Ιταλία, το Βέλγιο και η Πορτογαλία ρύθμισαν τις ενεργειακές αγορές τους επιβάλλοντας κοινωνικά τιμολόγια σε ευάλωτα και σε ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά.

Με την πολιτική αυτή της ρύθμισης των ενεργειακών αγορών κατάφεραν να συγκρατήσουν τις τιμές της ενέργειας και να περιορίσουν δραστικά την ενεργειακή φτώχεια, ακόμη και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που ανήκουν στο ίδιο νεοφιλελεύθερο δόγμα με τον κ. Μητσοτάκη.

Στη… μακρινή Ελλάδα ακόμη περιμένουμε την υπόσχεση της αυτορρύθμισης των αγορών για να δούμε άσπρη μέρα.

Η δεύτερη όψη της απάντησης στην ερώτηση γιατί η ελληνική κυβέρνηση αρνείται να θεραπεύσει την ακρίβεια, έχει να κάνει με την ευνοιοκρατική πολιτική για τα ολιγοπώλια και για τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνειδητά αυτή ακολουθεί.

Έτσι κι αλλιώς, η πολιτική της αυτορρύθμισης των αγορών ευνοεί το ενεργειακό καρτέλ και ζημιώνει τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών. Ευνοεί, δηλαδή, τις 4 + 1 μεγάλες επιχειρήσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της ιδιωτικοποιημένης πια ΔΕΗ, που λειτουργούν με κανόνες ολιγοπωλίου. Ρυθμίζοντας, δηλαδή, μεταξύ τους τις τιμές κατά το δοκούν και κατά τρόπο κερδοσκοπικό.

Δεν είναι, όμως, μόνο οι ολιγοπωλιακές συνθήκες της ενεργειακής αγοράς στην Ελλάδα που ευθύνονται για την ενεργειακή ακρίβεια και τη φτώχεια στην Ελλάδα.

Είναι και η προσχηματική και παραπειστική πολιτική της κυβέρνησης στο ζήτημα της φορολόγησης των υπερκερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων παραγωγής ή προμήθειας καυσίμων.

Σε αντίθεση με πολλά ευρωπαϊκά κράτη, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, η Ιταλία, η Τσεχία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουγγαρία, το Βέλγιο, η Πορτογαλία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο, που προχώρησαν σε ουσιαστική φορολόγηση των κερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων.

Η ελληνική κυβέρνηση έχει να φορολογήσει τα υπερκέρδη των μεγάλων ενεργειακών επιχειρήσεων από το 2021 – 2022.

Αλλά και πάλι, ακόμη και όταν επέβαλε το μέτρο, η ελληνική κυβέρνηση προσχηματικά λειτουργώντας, δεν φορολόγησε τα υπερκέρδη του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, όπως η υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά επέβαλε έκτακτη εισφορά σε συγκεκριμένα πρόσθετα έσοδα της χονδρεμπορικής αγοράς.

Γι’ αυτό και το μέτρο αυτό, όταν εφαρμόστηκε το 2021 – 2022, απέδωσε στην Ελλάδα μόλις 367,1 εκ. ευρώ. Αφού ο φαινομενικά μεγάλος συντελεστής 90% που προσχηματικά εφαρμόστηκε, δεν επέβαλε φορολόγηση ούτε στο σύνολο των κερδών, ούτε και στο σύνολο του κύκλου των εργασιών, όπως συνέβη στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Επιπλέον αυτών που η ελληνική κυβέρνηση δεν κάνει για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας συγκρινόμενη με την υπόλοιπη Ευρώπη, αρνείται και να εφαρμόζει την πολιτική των ενεργειακών κοινοτήτων που κατά κόρον ισχύει στις ευρωπαϊκές χώρες και μάλιστα σε ποσοστά άνω του 80% της συμμετοχής στις ενεργειακές επιχειρήσεις.

Αντίθετα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει παραδώσει και την πράσινη ενέργεια σε ένα ιδιότυπο «πράσινο» καρτέλ.

Με αποτέλεσμα οι κάτοικοι των περιοχών όπου εγκαθίστανται Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας να μην ωφελούνται, να μην βλέπουν δηλαδή καμία ελάφρυνση στις τιμές του ρεύματος. Αντίθετα ζημιώνουν από την κατ’ ευφημισμό «πράσινη» μετάβαση, καθώς χάνουν εύφορη και καλλιεργήσιμη γη και σημαντικά οικοσυστήματα. Όπως χάνουν και τις παραγωγικές εργασίες που τους κρατούσαν στην ύπαιθρο.

Κι ύστερα πέφτουμε από τα σύννεφα όταν ανακοινώνονται τα αποτελέσματα δημογραφικών ερευνών, που δείχνουν την ελληνική περιφέρεια να εγκαταλείπεται και να ερημοποιείται.

Τέλος, αυτό που δεν κάνει για την ενεργειακή ακρίβεια η κυβέρνηση Μητσοτάκη, σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη, είναι ότι δεν μειώνει ούτε τους έμμεσους φόρους στην ενέργεια, ούτε τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα, διατηρώντας τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και των καυσίμων υψηλές.

Προφανώς για να μπορεί να μοιράζει παυσίπονα με τη μορφή επιδομάτων, για την ανακούφιση από τον πόνο της ενεργειακής φτώχειας. Ισχυριζόμενη ότι έτσι αντιμετωπίζει το πρόβλημα και ασκεί φιλολαϊκή πολιτική.

Με δυο λόγια η ελληνική κυβέρνηση δεν εφαρμόζει κανένα μέτρο και καμία πολιτική αντιμετώπισης αυτής καθαυτής της ενεργειακής ακρίβειας.

Αντίθετα, κάνει ό,τι μπορεί για να διατηρεί τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων σε υψηλά επίπεδα, για να συνεχίσει να κερδοσκοπεί χωρίς περιορισμούς το ενεργειακό καρτέλ που η ίδια εγκαθίδρυσε στη χώρα.

Το μόνο που κάνει κι αυτό για λόγους επικοινωνιακούς, για να δίνει την εντύπωση, δηλαδή, ότι κάτι κάνει, είναι να εφαρμόζει την πελατειακή πολιτική των επιδοτήσεων – παυσίπονων, ισχυριζόμενη ότι ξοδεύει δις ευρώ για την ενεργειακή ακρίβεια.

Με δυο λόγια, η πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη στο πρόβλημα της ενεργειακής ακρίβειας ακολουθεί το ρητό:

«Να σε κάψω Γιάννη να σε αλείψω λάδι».

  • Καθηγητής, πρώην Πρύτανης ΑΠΘ – Επικεφαλής παράταξης ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ Κ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

TVXS


Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026

Ο Μάρκο Ρούμπιο, η Πνύκα και ο μύθος της «καθαρής» Δύσης

 


Πώς η αμερικανική διπλωματία διαστρεβλώνει την ελληνική αρχαιότητα για να δικαιολογήσει την αυτοκρατορική της πολιτικής.

του Χάρη Φραντζή

Η επιλογή του χώρου δεν ήταν τυχαία. Η ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στον βράχο της Πνύκας, με φόντο τον Παρθενώνα, σχεδιάστηκε ως μια υψηλού συμβολισμού παράσταση. Πίσω όμως από την επιμελημένη σκηνοθεσία και τη μεγαλόστομη επίκληση των «κοινών δυτικών αξιών», η παρέμβαση του επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας υπήρξε μια κλασική εθνικιστική εργαλειοποίηση της Ιστορίας. Ο Ρούμπιο δεν προσήλθε στην Αθήνα ως άνθρωπος που στοχάζεται πάνω στο δυτικό πνεύμα, αλλά ως αρχιτέκτονας μιας κατασκευής που επιχείρησε να ενδύσει την πολιτική ισχύος, τον εθνοκεντρισμό και την περιφρόνηση των διεθνών θεσμών με την αίγλη του κλασικού πολιτισμού.

Ο μύθος της πολιτισμικής «καθαρότητας»

Στην καρδιά του λόγου του δεσπόζει μια αντίληψη της ιστορίας που βλέπει μια προδιαγεγραμμένη πορεία προς έναν σκοπό. Σύμφωνα με αυτή την αφήγηση, ο δυτικός πολιτισμός συνιστά μια αδιάσπαστη, ευθύγραμμη σκυταλοδρομία που ξεκινά από την αρχαία Αθήνα, περνά στη Ρώμη, βαπτίζεται στον Χριστιανισμό, ατσαλώνεται στον ευρωπαϊκό Μεσαίωνα και ολοκληρώνεται στην αμερικανική αυτοκρατορία. Πρόκειται για έναν πολιτισμικό ευγονισμό –δηλαδή την πρακτική της επιλεκτικής ανάδειξης συγκεκριμένων ιστορικών στοιχείων εις βάρος άλλων, με σκοπό τη συγκρότηση μιας εξιδανικευμένης και «καθαρής» ταυτότητας– που διαγράφει βίαια τις περιπλοκότητες της πραγματικής ιστορικής εξέλιξης.

Αυτή η αυτάρεσκη μυθολογία προσπερνά το γεγονός ότι ο λεγόμενος δυτικός πολιτισμός υπήρξε πρωτίστως προϊόν διαρκούς αλληλεπίδρασης, μετάφρασης, δανεισμού και σύνθεσης με την Ανατολή.

Η αρχαία ελληνική φιλοσοφία δεν μεταφέρθηκε στη νεότερη Ευρώπη μέσω κάποιας μυστικιστικής φυλετικής συνέχειας. Ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας επιβίωσαν και γονιμοποίησαν τη σκέψη της Αναγέννησης επειδή το Βυζάντιο, η Βαγδάτη του Οίκου της Σοφίας, ο Αβερρόης και ο Αβικέννας διέσωσαν, μετέφρασαν και ανέπτυξαν την ελληνική γραμματεία. Η άλγεβρα και ο αλγόριθμος του Αλ-Χουαρίζμι, η θεμελίωση της οπτικής φυσικής από τον Ιμπν αλ-Χάιθαμ, αλλά και ο Κανών της Ιατρικής του Ιμπν Σίνα, που αποτελούσε το βασικό εγχειρίδιο των ευρωπαϊκών πανεπιστημίων έως τον 17ο αιώνα, υπήρξαν οι πραγματικές βάσεις της νεότερης επιστήμης.

Χωρίς την ινδική σύλληψη του μηδενός και το δεκαδικό σύστημα αρίθμησης, η ευρωπαϊκή σκέψη θα παρέμενε εγκλωβισμένη στη δύσχρηστη ρωμαϊκή γραφή, ενώ οι τέσσερις τεχνολογικοί καταλύτες της δυτικής κυριαρχίας –το χαρτί, η τυπογραφία, η πυρίτιδα και η μαγνητική πυξίδα– είχαν κινεζική καταγωγή και συνδυάστηκαν με τον αραβικό αστρολάβο για να καταστήσουν εφικτή την ευρωπαϊκή ναυσιπλοΐα.

Ακόμη και ο αστικός θεσμός του καφέ, που ταυτίστηκε με τα φιλοσοφικά στέκια του ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, ξεκίνησε ως αυτοφυές φυτό της Αιθιοπίας, καλλιεργήθηκε από τις τάξεις των Σούφι στην Υεμένη και διαμορφώθηκε ως κοινωνική συνήθεια στα καφενεία της οθωμανικής Κωνσταντινούπολης. Το ίδιο και το σκάκι, η κατεξοχήν άσκηση δυτικής στρατηγικής σκέψης, που διάνυσε μια μακρά διαδρομή από την ινδική τσατουράνγκα και την περσική αυλή πριν μετασχηματιστεί στην Ευρώπη. Η Δύση δεν υπήρξε ο αποκλειστικός αυτόχθων γεννήτορας του πολιτισμού, αλλά ένας οικουμενικός μεταβολέας και μεταφραστής ξένων επιρροών.

Οι ρήξεις που η ρητορική αποσιωπά

Η επίκληση της ελληνορωμαϊκής και χριστιανικής παράδοσης ως μιας δήθεν αρμονικής, ευθύγραμμης αλυσίδας παραβλέπει επίσης τις βίαιες εσωτερικές ρήξεις που σημάδεψαν αυτή τη συνάντηση. Ο Ρωμαίος στρατηγός Σύλλας δεν ισοπέδωσε απλώς την Αθήνα το 86 π.Χ., αλλά υλοτόμησε τα ίδια τα δέντρα της Ακαδημίας του Πλάτωνα και του Λυκείου του Αριστοτέλη για να κατασκευάσει πολιορκητικές μηχανές, λίγα μόλις χιλιόμετρα από το βήμα της Πνύκας.

Το λιντσάρισμα της Υπατίας στην Αλεξάνδρεια από φανατισμένο χριστιανικό όχλο, η σταδιακή περιθωριοποίηση και τελική παύση της λειτουργίας της Νεοπλατωνικής Σχολής των Αθηνών υπό τον Ιουστινιανό, με ορόσημο το διάταγμα του 529 μ.Χ., που ανάγκασε επτά Νεοπλατωνικούς φιλοσόφους να καταφύγουν στην περσική αυλή, αλλά και η καταστροφική λεηλασία της Κωνσταντινούπολης το 1204 από τους Φράγκους Σταυροφόρους, αποδεικνύουν ότι οι υποτιθέμενοι τρεις πυλώνες της Δύσης δεν συνυπήρξαν σε μια ειρηνική διαδοχή. Στράφηκαν επανειλημμένα με πρωτοφανή σφοδρότητα ο ένας εναντίον του άλλου, καταστρέφοντας τα ίδια τα πνευματικά θεμέλια που σήμερα η αμερικανική ρητορική επιχειρεί να καπηλευτεί.

Η δημοκρατία ως ιδεολογικό προσωπείο

Η επίκληση της αθηναϊκής δημοκρατίας από τον Ρούμπιο συνιστά το κορύφωμα της πολιτικής υποκρισίας. Η Πνύκα υπήρξε ο χώρος της άμεσης πολιτικής συμμετοχής, της ισηγορίας, του δημόσιου διαλόγου και των αποφάσεων του Αθηναϊκού Δήμου. Αντίθετα, το ολιγαρχικό πολιτικό σύστημα που εκπροσωπεί η σύγχρονη αμερικανική ηγεσία εξισώνει την απεριόριστη εταιρική χρηματοδότηση των εκλογικών εκστρατειών με την ελευθερία του λόγου, ενώ συγκεντρώνει τις ουσιαστικές αποφάσεις για τον πόλεμο, την οικονομία και τις εξωτερικές επεμβάσεις στις εκτελεστικές υπερεξουσίες του Προέδρου.

Παράλληλα, η προσπάθεια του Ρούμπιο να συνδέσει τους Πατέρες του Αμερικανικού Έθνους με μια αδιάλειπτη λατρεία της αθηναϊκής ισχύος συνιστά ιστορική παραποίηση. Οι συντάκτες των Federalist Papers θαύμαζαν μεν τον ελληνικό πολιτισμό, απέρριπταν όμως το αθηναϊκό δημοκρατικό πρότυπο, φοβούμενοι την οχλοκρατία και τη δημαγωγία. Ο Μάντισον, στο Federalist No. 10, προειδοποιεί για τους κινδύνους των φατριών και της δημαγωγίας, παραπέμποντας έμμεσα στην αθηναϊκή εμπειρία και στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Στα κείμενά τους, η Αθήνα εμφανίζεται κυρίως ως αρνητικό παράδειγμα, ενώ το πρότυπο που υιοθέτησαν ήταν το ρωμαϊκό ολιγαρχικό σύστημα με τα αυστηρά θεσμικά αντίβαρά του.

Η ίδια αντίφαση διατρέχει και την επίκληση της αμερικανικής ιδρυτικής διακήρυξης, καθώς το «όλοι οι άνθρωποι δημιουργούνται ίσοι» συντάχθηκε από προσωπικότητες που οι ίδιοι ήταν ιδιοκτήτες δούλων.  Όπως ο Χριστιανισμός εργαλειοποιήθηκε ιστορικά για να δικαιολογήσει τη δουλεία και την αποικιοκρατία, έτσι και σήμερα η αμερικανική εξωτερική πολιτική επικαλείται την ελευθερία και τη δημοκρατία ως ιδεολογικό προσωπείο για την επιβολή της γεωπολιτικής της ηγεμονίας.

Η ομιλία του Μάρκο Ρούμπιο στην Πνύκα υπήρξε μια άσκηση ιδεολογικής εργαλειοποίησης της Ιστορίας. Η προσπάθεια να επιστρατευθεί ο αρχαίος ελληνικός κόσμος για να δικαιολογηθεί ένας επιθετικός εθνοκεντρισμός, η στρατιωτικοποίηση και η αποδόμηση των διεθνών κανόνων συνιστά ακριβώς τη μετατροπή της Ιστορίας σε εργαλείο αυτοκρατορικής προπαγάνδας. Ο πραγματικός πολιτισμός δεν υπήρξε ποτέ ένα φοβικό, περιφραγμένο φρούριο, αλλά ένα πεδίο διαρκούς αμφισβήτησης, διαλόγου και αναζήτησης του μέτρου. Η Δύση δεν γεννήθηκε από μια καθαρή φυλετική ή πολιτισμική συνέχεια, αλλά από τη σύνθεση, τη σύγκρουση και τη δημιουργική αφομοίωση ετερογενών παραδόσεων –ελληνικών, ρωμαϊκών, ιουδαϊκών, χριστιανικών, αραβικών, περσικών και κινεζικών.

Κουτί Πανδώρας