Ελλάδα 2.0: το πτυχίο είναι προαιρετικό, η εξουσία δεδομένη

 

Υπάρχουν πτυχία που γράφονται με ιδρώτα. Και υπάρχουν πτυχία που γράφονται με γνωριμίες.

του Αντώνη Μπατζιά

Στα ελληνικά πανεπιστήμια, υπήρχε μια συγκεκριμένη κάστα ανθρώπων. Τους θυμάσαι; Ήταν εκείνοι που δεν κρατούσαν ποτέ σημειώσεις, αλλά πάντα κρατούσαν μια ντάνα αφίσες. Ήταν εκείνοι που η μόνη τους επαφή με το αμφιθέατρο ήταν για να διακόψουν το μάθημα και να μοιράσουν γραμμές και ρουσφέτια.

Υπάρχουν πτυχία που γράφονται με ιδρώτα. Και υπάρχουν πτυχία που γράφονται με γνωριμίες. Κάπου ανάμεσα σε αυτά τα δύο, υπάρχει και μια τρίτη κατηγορία. Τα πτυχία που δεν γράφτηκαν ποτέ, αλλά πληρώθηκαν κανονικά, μπήκαν σε φακέλους, σε βιογραφικά, σε τίτλους. Και κυρίως, σε καριέρες. Οι υπόλοιποι, οι «γραφικοί», πιστεύουνε ανόητα ότι το χαρτί που θα παίρνανε στο τέλος θα είχε κάποια αξία. Ότι η γνώση ήταν το διαβατήριο για μια ζωή με αξιοπρέπεια. Πόσο γελασμένοι ήταν.

Στην Ελλάδα του Κυριάκου Μητσοτάκη, στην Ελλάδα 2.0, το πτυχίο είναι σαν το ηθικό πλεονέκτημα, το επικαλείσαι μόνο όταν δεν το έχεις. Και η περίπτωση του Μακάριου Λαζαρίδη δεν είναι απλώς ένα ακόμα «γαλάζιο» ατόπημα. Είναι ο καθρέφτης μιας κοινωνίας που σαπίζει από το κεφάλι, ενώ το σώμα της προσπαθεί απεγνωσμένα να κρατηθεί στη ζωή.

Ο «Επιστήμονας» του Λυκείου

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή, με την ψυχρή ειρωνεία που τους αρμόζει. Ο κ. Λαζαρίδης, το «δεξί χέρι», ο άνθρωπος που ψιθυρίζει στα αυτιά της εξουσίας, αποκαλύπτεται ότι αμειβόταν ως «επιστημονικός συνεργάτης» στο Υπουργείο Παιδείας, προσέξτε την τραγική ειρωνεία, στο Παιδείας, την εποχή της Μαριέττας Γιαννάκου, όντας απλώς απόφοιτος Λυκείου. Για να προσληφθείς ως ειδικός επιστήμονας, ο νόμος είναι σαφής, χρειάζεσαι πτυχίο, μεταπτυχιακό, διδακτορικό.

Ο Μακάριος όμως είχε κάτι πολύ ανώτερο από έναν τίτλο σπουδών, είναι ωραίος και είχε κομματική ταυτότητα.Είναι πραγματικά αξιοθαύμαστο πως ενώ εκατομμύρια νέοι στην Ελλάδα λιώνουν στις βιβλιοθήκες, ενώ διδάκτορες με βαρύτατα βιογραφικά δουλεύουν ως εκπαιδευτικοί και πεθαίνουν στην αίθουσα κυριολεκτικά, ο κ. Λαζαρίδης «βάφτιζε» τον εαυτό του επιστήμονα.

Κι όχι μόνο αυτό, αλλά σήμερα κουνάει και το δάχτυλο. Μιλάει για τη «νομιμότητα», για την «αξιολόγηση», για το «ψηφιακό κράτος».

Ποια αξιολόγηση, αλήθεια; Αυτή που επιτρέπει σε έναν απόφοιτο λυκείου να εισπράττει μισθούς «άριστου» επιστήμονα; Ή μήπως αυτή που καλύπτει τις τρύπες στα βιογραφικά με το παχύ στρώμα της κομματικής προστασίας;

Από το απολυτήριο στο έδρανο χωρίς ενδιάμεσες στάσεις

Η ειρωνεία δεν είναι ότι κάποιος μπορεί να γίνει βουλευτής χωρίς πτυχίο. Η ειρωνεία είναι ότι μπορεί να παρουσιαστεί ως “επιστήμονας”. Σε μια χώρα όπου άνθρωποι με διδακτορικά δουλεύουν με ωρομίσθια. Σε σχολικές αίθουσες που στάζουν. Σε εργασιακές συνθήκες που δεν αντέχονται. Και μερικές φορές, κυριολεκτικά δεν αντέχονται. Καταρρέουν. Σιωπηλά.

Κι απέναντι σε αυτό, υπάρχει μια άλλη διαδρομή. Πιο σύντομη. Πιο αποτελεσματική. Χωρίς βιβλία, χωρίς εξετάσεις, χωρίς αποτυχίες. Μια διαδρομή που δεν σε δοκιμάζει. Σε τοποθετεί.

Είναι η διαδρομή της πολιτικής επάρκειας χωρίς επιστημονική βάση, η διαδρομή που δεν σε ρωτάει τι ξέρεις, αλλά ποιον ξέρεις.

Και κάπου εκεί, η λέξη “αριστεία” γίνεται ανέκδοτο. Ένα σύνθημα που δεν περιγράφει πραγματικότητα, αλλά επιθυμία. Όχι των πολλών. Των λίγων.

Αυτή είναι η Ελλάδα 2.0. Από τη μια, ο επιστήμονας που πεθαίνει στη σχολική έδρα γιατί δεν έχει να πληρώσει για τις βασικές του ανάγκες. Από την άλλη, ο «επιστήμονας» του Λυκείου που ανεβαίνει τα σκαλιά της ιεραρχίας, παίρνει υπουργικούς θώκους και εξασφαλίζει το μέλλον του (και της οικογένειάς του) πατώντας πάνω σε πλαστά αφηγήματα.

Είναι η απόλυτη απαξίωση της μόρφωσης. Είναι το μήνυμα που στέλνει η Νέα Δημοκρατία σε κάθε παιδί: «Μη διαβάζεις. Μη σπουδάζεις. Μάθε να κολλάς αφίσες, μάθε να γλείφεις τα σωστά παπούτσια και το κράτος θα σε βαφτίσει ό,τι θέλεις».

Ο «Σταθμαρχισμός» ως Εθνικό Σπορ

Καμία έκπληξη πλέον. Η περίπτωση Λαζαρίδη δεν είναι εξαίρεση, είναι ο κανόνας. Είναι η ίδια νοοτροπία που έβαλε έναν άνθρωπο, ο οποίος μέχρι χθες μοίραζε σχολικά βιβλία, να διαχειρίζεται τις ράγες και τις ζωές των ανθρώπων στα Τέμπη. Ο «σταθμαρχισμός» είναι η επίσημη ιδεολογία της κυβέρνησης των αρίστων. Είναι η πεποίθηση ότι το ρουσφέτι μπορεί να αντικαταστήσει τη γνώση, ότι η «τοποθέτηση» του δικού μας παιδιού είναι πιο σημαντική από την ασφάλεια ή τη δικαιοσύνη. Ρουσφέτι.

Μια λέξη βαριά, παλιά, που νομίζαμε ότι θα την αφήναμε πίσω μας μαζί με τις ασπρόμαυρες ταινίες. Κι όμως, επιστρέφει πιο λαμπερή από ποτέ, ντυμένη με ψηφιακά πέπλα και επικοινωνιακά τρικ. Ο κ. Λαζαρίδης, ο οποίος στις δηλώσεις του «Πόθεν Έσχες» μιλάει για διαφάνεια και ειλικρίνεια, φαίνεται να ξέχασε να αναφέρει το «Πόθεν» του πτυχίου του. Ή μήπως το «Έσχες» της επιστημονικής του ιδιότητας ήταν απλώς μια μεταφορά που εμείς οι κοινοί θνητοί δεν καταλάβαμε;

Κι ανάμεσα σε δηλώσεις και μισόλογα, υπάρχει και η εικόνα. Εκεί που δεν χρειάζονται έγγραφα, ούτε τίτλοι. Μόνο σώμα, βλέμμα και τρόπος. Μια αμηχανία που προσπαθεί να ντυθεί αυτοπεποίθηση. Μια σιγουριά που ακούγεται δανεική. Σαν φοιτητής που μπαίνει σε μάθημα στο τέλος του εξαμήνου και μιλάει λες και το παρακολουθούσε από την αρχή. Μόνο που εδώ δεν είναι αμφιθέατρο. Είναι δημόσιος λόγος. Και το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν ξέρεις.

Είναι ότι δεν καταλαβαίνεις καν ότι φαίνεται. Γιατί σε ένα σύστημα που σε έμαθε ότι η εικόνα αρκεί, η ουσία γίνεται περιττή λεπτομέρεια. Και τότε δεν γελάς μόνο με την αμηχανία. Γελάς με την αυτοπεποίθηση που τη συνοδεύει. Αυτή είναι η πιο καθαρή απόδειξη ότι δεν πρόκειται για λάθος. Πρόκειται για κανονικότητα. Αλλά, τι είναι ο ειδικός επιστήμονας; Κάποια επικίνδυνη καθαρίστρια με πλαστό απολυτήριο λυκείου;;;

Η Απόγνωση μιας Γενιάς

Δες τα νέα παιδιά που ετοιμάζονται για τις πανελλήνιες, κλείνονται στα φροντιστήρια, να αγωνιούν, να ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον. Και μετά δες το βιογραφικό του κ. Λαζαρίδη. Τι να πούμε στα παιδιά; Ότι η γνώση είναι δύναμη;

Εδώ βρίσκεται η πραγματική τραγωδία. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν διαλύει μόνο τη δημόσια παιδεία, την υγεία ή την οικονομία. Διαλύει το ίδιο το κίνητρο για πρόοδο, δημιουργεί μια κοινωνία όπου η αριστεία είναι ένα άδειο κέλυφος, μια ταμπέλα που την αγοράζεις με την υποταγή σου στο κόμμα.

Ο κ. Λαζαρίδης προφανώς και δεν πρόκειται να παραιτηθεί. Στην Ελλάδα του «σταθερά, τολμηρά, μπροστά», η παραίτηση θεωρείται αδυναμία, όχι πράξη ευθιξίας. Θα συνεχίσει να κάθεται στην

καρέκλα του, να εισπράττει τον μισθό του και να μας κουνάει το δάχτυλο για τις μεταρρυθμίσεις που «χρειάζεται ο τόπος».

Η Ελλάδα 2.0 είναι μια Ελλάδα για λίγους. Για τους «Μακάριους» αυτής της γης που βρήκαν τον τρόπο να παρακάμψουν την ουρά, τη λογική και τη νομιμότητα.

Καλό βράδυ, από μια χώρα που δεν έχει πια ούτε πτυχίο, ούτε ντροπή.

Κουτί Πανδώρας

Έχουμε Μεγάλη Τρίτη ή …Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο;

 

Η οβάλ παράνοια οδηγεί την ανθρωπότητα στο χείλος του πυρηνικού ολέθρου και εμείς παιανίζουμε σαν την ορχήστρα του «Τιτανικού»

του Νίκου Παπαδογιάννη

Εάν η ανθρωπότητα διολισθήσει προς έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, στο όνομα του διδύμου που αποφάσισε να αιματοκυλήσει το Ιράν, τον Λίβανο και κάμποσες από τις γύρω χώρες, η «ημερομηνία μηδέν» θα είναι η 7η Απριλίου 2026, σήμερα για να μη ψάχνετε. Η προθεσμία που έδωσε ο Τραμπ στους Ιρανούς για να ξανανοίξουν τα στενά του Ορμούζ εκπνέει μόλις ξημερώσει στο Αμέρικα, οπότε ο σώζων εαυτόν σωθήτω. Ο πορτοκαλί τρομοκράτης που έχει στην κατοχή του τους κωδικούς για τα πυρηνικά των ΗΠΑ υπόσχεται δαντική κόλαση και δυστυχώς είναι ικανό να κάνει τις απειλές του πραγματικότητα.

Εδώ δεν στέκει το συνωμοσιολογικό αφήγημα «δεν θα τον αφήσουν». Τα 77 εκατομμύρια των αγράμματων οπλαρχηγών που τον ψήφισαν ζουν και αναπνέουν για να δουν τους σκουρόχρωμους να γίνονται στάχτη και μπούρμπερη. Βεβαίως μία ατομική βόμβα σαν αυτές –τις εγκληματικές- της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι θα οδηγήσει τον πλανήτη σε συμφορά άνευ προηγουμένου, αλλά οι Μ.A.G.A. πιστεύουν ότι ο πλανήτης τελειώνει στις δυτικές ακτές του Ατλαντικού και στις ανατολικές του Ειρηνικού, οπότε δεν πολυσκοτίζονται. Εικοσιπέντε χρόνια μετά την 11η Σεπτεμβρίου νομίζουν ότι δεν τους αγγίζει τίποτε και ότι η θάλασσα τους καθιστά απυρόβλητους.

Το τραγικό είναι ότι το ίδιο μοιάζει να πιστεύει και ο Τραμπ, ο οποίος τρέμει μοναχά τη φυλακή και κάνει ό,τι περνάει από το λερό χέρι του για να ξορκίσει τον Επστάιν και τους αηδιαστικούς φακέλους του. Οι αυτόκλητοι παθολόγοι του διαδικτύου πιστεύουν ότι ο πλανητάρχης έχει το ακαταλόγιστο λόγω κάποιας ανίατης ασθένειας του εγκεφάλου, οπότε οι ελπίδες για κατάπαυση πυρός είναι μηδαμινές αφού περνούν από αδιάβατα μονοπάτια.

Κάποιος υπομονετικός κάθισε και αποδελτίωσε τις ασυναρτησίες του Τραμπ από τη μέρα που ξεκίνησε αυτός ο παράλογος πόλεμος, υποσημειώνοντας ότι οι απότομες αλλαγές πλεύσης συνέπιπταν συνήθως με τις ώρες λειτουργίας ή αργίας των σημαντικών χρηματιστηρίων, ώστε να πλουτίζουν απρόσκοπτα φίλοι και ημέτεροι από τα πάνω-κάτω των μετοχών. Διαβάστε και διασκεδάστε, εάν σας απομένει κουράγιο:

3 Μαρτίου: «Κερδίσαμε τον πόλεμο».

7 Μαρτίου: «Νικήσαμε το Ιράν».

9 Μαρτίου: «Πρέπει να επιτεθούμε στο Ιράν».

9 Μαρτίου (ξανά): «Ο πόλεμος τελειώνει σχεδόν ολοκληρωτικά, και πολύ όμορφα».

11 Μαρτίου: «Ποτέ δεν θέλεις να πεις υπερβολικά νωρίς ότι νίκησες. Εμείς νικήσαμε. Όλα τελείωσαν την πρώτη ώρα του πολέμου».

12 Μαρτίου: «Κερδίσαμε, αλλά ακόμη δεν έχουμε κερδίσει τελείως».

13 Μαρτίου: «Κερδίσαμε τον πόλεμο».

14 Μαρτίου: «Παρακαλώ, βοηθήστε μας».

15 Μαρτίου: «Εάν δεν μας βοηθήσετε, να ξέρετε ότι θα το θυμάμαι».

16 Μαρτίου: «Στην πραγματικότητα, δεν χρειαζόμαστε καμία βοήθεια».

16 Μαρτίου (ξανά): «Δοκιμές έκανα, για να δω πόσοι με ακούνε».

16 Μαρτίου (ξανά μανά): «Εάν το ΝΑΤΟ δεν βοηθήσει, θα υποφέρει πολύ άσχημα».

17 Μαρτίου: «Ούτε θέλουμε ούτε έχουμε ανάγκη τη βοήθεια του ΝΑΤΟ».

18 Μαρτίου: «Δεν χρειαζόμαστε έγκριση του Κονγκρέσου για να αποσυρθούμε από το ΝΑΤΟ».

18 Μαρτίου (ξανά): «Οι σύμμαχοί μας πρέπει να συνεργαστούν για να ξανανοίξουν τα στενά του Ορμούζ».

19 Μαρτίου: «Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ πρέπει να συνέλθουν. Να βάλουν τα δυνατά τους και να βοηθήσουν ώστε να ανοίξουν τα στενά του Ορμούζ».

20 Μαρτίου: «Το ΝΑΤΟ είναι δειλοί».

21 Μαρτίου: «Οι χώρες που χρησιμοποιούν τα στενά του Ορμούζ πρέπει να τα προστατεύσουν. Εμείς δεν τα χρησιμοποιούμε και δεν χρειαζόμαστε να τα ανοίξουμε».

22 Μαρτίου: «Τελευταία φορά που το λέω. Θα δώσω στο Ιράν 48 ώρες. Ανοίξτε τα στενά».

22 Μαρτίου (ξανά): «Το Ιράν πέθανε».

23 Μαρτίου: «Είχαμε πολύ καλές και παραγωγικές συνομιλίες με το Ιράν».

24 Μαρτίου: «Κάνουμε πρόοδο».

25 Μαρτίου: «Μας έδωσαν ένα δώρο και το δώρο έφτασε σήμερα. Ήταν ένα πολύ μεγάλο δώρο που αξίζει τρομακτικό ποσό χρημάτων. Δεν θα σας πω τι είναι αυτό το δώρο, αλλά ήταν ένα πολύ σημαντικό βραβείο».

26 Μαρτίου: «Προχωρήστε σε συμφωνία, αλλιώς θα συνεχίσουμε να τους βομβαρδίζουμε».

27 Μαρτίου: «Δεν χρειάζεται να είμαστε εκεί για το ΝΑΤΟ».

29 Μαρτίου: «Οι συνομιλίες προχωράνε».

30 Μαρτίου: «Ανοίξτε τα στενά του Ορμούζ αμέσως, αλλιώς θα αντιμετωπίσετε εξοντωτικές συνέπειες».

31 Μαρτίου: «Είμαστε πολύ κοντά σε συμφωνία. Το Ιράν θα πράξει αυτό που πρέπει».

1 Απριλίου: «Θα δούμε πολύ σύντομα τι θα συμβεί».

2 Απριλίου: «Είναι πολύ πιθανή η συμφωνία. Αλλιώς, θα συνεχιστούν τα χτυπήματα».

3 Απριλίου: «Θα συμβεί κάτι μεγάλο».

4 Απριλίου: «Το Ιράν πρέπει να συμμορφωθεί άμεσα, αλλιώς θα υποστεί τις συνέπειες».

5 Απριλίου: «Η Τρίτη θα είναι η μέρα των εργοστασίων ηλεκτρικής ενέργειας και των γεφυρών, όλα μαζί. Δεν θα έχετε ξαναδεί τίποτε σαν αυτό. Ανοίξτε τα γ*μημένα τα στενά, τρελοί μπ*σταρδοι. Αλλιώς θα ζήσετε μια κόλαση. ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΘΑ ΓΙΝΕΙ. Ευλογημένος να είναι ο Αλλάχ».

6 Aπριλίου: «Οι Ιρανοί είναι κτήνη. Oλόκληρη η χώρα μπορεί να εξολοθρευτεί σε μία νύχτα. Και αυτή η νύχτα ίσως να είναι αύριο».

Οι κύριοι με τα ανάποδα γιλέκα παρακαλούνται να περιμένουν λιγάκι, διότι έχουν προτεραιότητα άλλες ειδικότητες. Εξάλλου η πολυσυζητημένη ανάρτηση της Κυριακής, με τα f*ckin’ και τους b*stards, δεν θυμίζει σε τίποτε ξέσπασμα Τραμπ, αφού είναι και ορθογραφημένη και γραμμένη σε πεζά και ασυνήθιστα υβριστική, χώρια η ξεκούδουνη αναστάσιμη αναφορά στον Αλλάχ. Μοιάζει σαν να την έγραψε κάποιος αδέξιος τρίτος ο oποίος αγγαρεύτηκε να φιλοτεχνήσει «κάτι που ακούγεται σαν Τραμπ» προκειμένου να υποκαταστήσει την ξαφνική απουσία του αρειμάνιου πλανητάρχη. Μέχρι και ορθή χρήση της αποστρόφου παρατήρησαν οι …γραφολόγοι του διαδικτύου.

Η φήμη που κυκλοφόρησε ευρύτατα το περασμένο Σαββατοκύριακο ήθελε τον αίφνης εξαφανισμένο από το παλκοσένικο Τραμπ να νοσηλεύεται στη στρατιωτική κλινική Walter Reed στην Ουάσινγκτον, για αδιευκρίνιστους λόγους που έγιναν αντικείμενο εικασίας. Πέρα από τη σχιζοφρενική συμπεριφορά, η δημόσια εικόνα του Τραμπ περιλαμβάνει μελανιασμένες παλάμες, πρησμένους αστραγάλους, πάνες ακράτειας ή κάποια παρόμοια συσκευή, πρόσωπο που «κρεμάει», παράξενη στάση σώματος, ανεξέλεγκτα τικ και άλλα ανησυχητικά συμπτώματα. Για όποιον ανησυχεί, τέλος πάντων.

Ορισμένοι τολμηροί και ακοίμητοι ρεπόρτερ που πετάχτηκαν μέχρι το νοσοκομείο δεν εντόπισαν κανένα ορατό σημάδι κινητοποίησης, αλλά αυτό δεν λέει πολλά. Το Google κατέγραψε μισό εκατομμύριο επαναλήψεις της σχετικής έρευνας (“Trump Walter Reed” και τα συναφή) και ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διαψεύσει τη σπέκουλα με non paper προς τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους: «Να, δείτε, στην είσοδο του κτιρίου υπάρχει ένας πεζοναύτης, όπως γίνεται πάντοτε όταν ο Πρόεδρος είναι μέσα και δουλεύει». Λες και δεν θα μπορούσε να είναι αυτό ένα προπέτασμα καπνού.

Και μόνο το γεγονός ότι ο Τραμπ έμεινε στην Ουάσινγκτον πασχαλιάτικα αντί να πεταχτεί στο Μαρ-α-Λάγκο της ηλιόλουστης Φλόριντα για γκολφ πολλαπλασίασε τις υποψίες ότι κάτι τρέχει. Το «κάτι» μπορεί να είναι ακόμα χειρότερο από μία πιθανή ασθένεια του Τραμπ. Ίσως να του παράπεσαν κάπου οι κωδικοί για τις βόμβες νετρονίου και να τους ψάχνει στα συρτάρια του οβάλ γραφείου για άμεση χρήση. «Ο Θεός να ευλογεί τον Πρόεδρό μας, που είναι τόσο εργατικός», δήλωσε ο υπεύθυνος επικοινωνίας του Λευκού Οίκου Στίβεν Τσέουνγκ. Εάν υπάρχει Θεός, που δεν το πολυβλέπω, ας κατέβει από τα σύννεφα και ας βοηθήσει πρώτα όλους εμάς τους αμέτοχους στο έγκλημα.

Τα δελτία του Σαββατοκύριακου στις ΗΠΑ και στις εγγύς αποικίες τους έκλαψαν από ιερή συγκίνηση για τη χολυγουντιανή διάσωση ενός Αμερικανού πιλότου, θαρρείς και τα δολοφονημένα παιδιά στο Ιράν και στη Γάζα δεν τα έκανε μάνα. Την ιστορία του γενναίου με την αστερόεσσα στο στήθος θα τη δούμε όταν βγει στα θερινά τα σινεμά, μ’ αγιόκλημα και γιασεμί.

«Ο στρατός των ΗΠΑ είναι ο ισχυρότερος στον πλανήτη», έγραψαν τα εξαπτέρυγα του Τραμπ, για το ίδιο στράτευμα που απέσπασε τιμητική ισοπαλία κάποτε στην Κορέα, ηττήθηκε κατά κράτος από τους χωρικούς του Βιετνάμ, αποχώρησε με άδεια χέρια μετά από 20 χρόνια ταλαιπωρίας από το ρημαγμένο Αφγανιστάν, δημιούργησε άθελά του τον ISIS στο Ιράκ και βομβαρδίζει εξ αποστάσεως δίχως σχέδιο εξόδου το Ιράν . «Τα στενά του Ορμούζ ήταν ανοιχτά προτού επιτεθούν στο Ιράν Αμερικανοί και Ισραηλινοί πριν από πέντε εβδομάδες», υπενθυμίζει το ίντερνετ στις τυφλές προστακτικές του Τραμπ.

 

Κουτί Πανδώρας

Κι αν σε δέσει η Κοβέσι;

 

του Χρήστου Ξανθάκη

Το περασμένο Σαββατοκύριακο πήγα Πάτρα. Πήγα να δω τον βαφτισιμιό μου τον Κωστάκη, να του δώσω το δώρο του το Πασχαλινό και τη λαμπάδα του, συν έναν κούνελο σοκολατένιο από το “Αριστοκρατικόν”, να τον μασουλήσει μαζί με τον μεγάλο του αδερφό τον Ιορδάνη.
Όπου τον κούνελο τον ενθυλάκωσε η μαμά τους η Αναστασία, πρώτον γιατί τα πιτσιρίκια είναι του αλμυρού και δεύτερον γιατί η κουμπάρα διαβάζει για την ειδικότητα και χρειάζεται υποστήριξη.
Ή στη σοκολάτα θα κατέληγε η γυναίκα ή στις εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, και οι δεύτερες είναι πολύ μπίζι αυτή την εποχή, δεν αναλαμβάνουν τον πρώτο τυχόντα.
Άσε που αναστατώθηκαν με τις πρωτοβουλίες της Λάουρας και δε σηκώνουν τηλέφωνο…
Όπως πλησίαζα Πάτρα λοιπόν, έβλεπα από μακριά το γιοφύρι Ρίο-Αντίριο και σκεφτόμουν κάτι που μου είχε πει προσφάτως ένα γατόνι μεγάλο της πιάτσας:
“Θέλω να μου βρεις ρεπόρτερ, κάτι που έκανε αυτή η κυβέρνηση και θα μείνει. Κάτι χειροπιαστό ρε παιδάκι μου, κάτι που να το ξεκινήσανε και να το τελειώσανε οι ίδιοι, κάτι που να άλλαξε τις ζωές των ανθρώπων προς το καλύτερο, να μας πήγε πέντε βήματα μπροστά, να ξεφόρτωσε από πάνω μας λίγη τουρκοκρατία, να το κοιτάω και να λέω «δικό τους είναι».
Και μη μ’ αρχίσεις τώρα με τα 112 και τα gov και τις λοιπές εξυπνάδες, γιατί αυτά είναι ευρωπαϊκές δουλειές, άσε που τις αρχίσανε οι συριζαίοι αλλά ήταν αρκούντως κορόιδα για να μην πάρουνε τα εύσημα.
Μια μεταρρύθμιση έστω να μου βρεις, που να έλυσε περισσότερα προβλήματα απ’ όσα δημιούργησε, κάπου να πιαστώ να κρατηθώ, να πω κι εγώ μια καλή κουβέντα, όχι όλο φαρμάκι”.

Τα θυμόμουνα τα λόγια του, όπως πλησίαζα κι έβλεπα από μακριά το γιοφύρι.
Και απαντήσεις δεν έβρισκα.
Ότι τι ρε φίλε, ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και η μπούκα των φαντς στα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, είναι σπουδαία ιστορία που θ’ αλλάξει το χάρτη της παιδείας;
Ότι η απαξίωση του ΕΣΥ και η διάλυση κάθε έννοιας δημόσιας υγείας (μην ακούσω κιχ, το τηλέφωνο είναι σε speed dial με ξέρετε που), θα μας γλυτώσουν από πάσαν νόσον;
Ότι η κατάργηση κάθε κανόνα στην αγορά εργασίας και το απολαυστικό 13ωρο, θα μας καταστήσουν πρώτο φαβορί στην κούρσα για την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση;
Ότι το σπάσιμο αυγών στην αγορά ενέργειας που οδήγησε στο διπλασιασμό των λογαριασμών, θα κάνει τα νοικοκυριά να πλέουν σε πελάγη παντοτινής ευτυχίας;
Ότι η παραμύθα της λειψυδρίας που δεν ήταν λειψυδρία αλλά εντελώς χαζοί εμείς δεν το καταλαβαίναμε, θα φέρει στα σπίτια μας άφθονο, φθηνό και υψηλής ποιότητας νερό;
Και δώσ’ του να ψάχνω και να μην βρίσκω…
Βρήκε η Κοβέσι, βέβαια, κι έστειλε τα συμπεράσματά της στη Βουλή ανήμερα πρωταπριλιά, σε μια χειρονομία (ή τρολιά, δεν κρίνω) υψηλού συμβολισμού.
Κι επάνω που υπολόγιζαν στην κυβέρνηση να περάσουν ένα μαγευτικό Πασχαλινό δεκαπενθήμερο (βλέπε και τις αλχημείες με την προ ημερησίας για τις υποκλοπές), τσουπ τους την έσκασε η Λάουρα και τους αναγκάζει χρονιάρες μέρες να επικοινωνούν με τις εταιρείες παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών (ή τον Γκρήνμπεργκ, δεν κρίνω) για να λάβουν οδηγίες πλοήγησης.
Κι έχεις και τον Ντίλιαν να επιμένει αμέτι μουχαμέτι ότι θα βγει και θα τα πει, ως άλλος Νταλάρας στο άσμα του Άκη Πάνου…
Ως εκ τούτου;
Ως εκ τούτου επειδή δεν είναι όλα τα κουνέλια σοκολατένια για να τα πνίγεις με σχετική ευκολία, εδώ υπάρχει ένα μπλέξιμο μεγάλο.
Και τα μπλεξίματα τα μεγάλα, μπορεί να σε πακετώσουν άσχημα και τα δυνατά σου ακόμη αν βάλεις.
Σκέψου, δηλαδή, το σκότεινο το Πασχαλινό δεκαπενθήμερο να σου προκύψει ένα τρίμηνο καλοκαιρινό διακοπές στη Μόρντορ;
Και αποφάσισε αν ήρθε η ώρα να πας σε εκλογές, με το σύνθημα “την κάθαρση εγώ την έκανα πρώτος”…

Voices / newpost 

Διεθνής Ακροδεξιά / «Να φοβάστε περισσότερο τον ήχο από παντόφλες παρά τις μπότες που παρελαύνουν»

 

της Φωτεινής Λαμπρίδη

Με τον Ντόναλντ Τραμπ στο τιμόνι, ένα ετερόκλητο ακροδεξιό κίνημα – που αποτελείται από παλαιοσυντηρητικούς και νεο-αντιδραστικούς – επιχειρεί να κατακτήσει τον κόσμο ανατρέποντας τις αξίες του Διαφωτισμού.

Μια σειρά πρόσφατων βιβλίων στη διεθνή αγορά προσπαθούν να εξηγήσουν το φαινόμενο. Οι περισσότεροι συγγραφείς παραδέχονται πως κανένας δεν προέβλεψε ακριβώς αυτή την εξέλιξη, αν και «…η αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού έπρεπε κάπως να μας υποψιάσει» όπως ισχυρίζονται πολλοί διανοητές.

Το θέμα προβλημάτισε και τον ανήσυχο ισπανό Sergio C. Fanjul, ο οποίος έχει πτυχίο στην Αστροφυσική και μεταπτυχιακό στη Δημοσιογραφία.

Έχει εκδώσει πολλά βιβλία και έχει τιμηθεί με βραβεία όπως το Paco Rabal για Πολιτιστική Δημοσιογραφία και το Pablo García Baena για Ποίηση. Είναι καθηγητής συγγραφής, σεναριογράφος τηλεόρασης, ραδιοφωνικός παραγωγός στο Poesía o Barbarie και ποιητής. Από το 2009 γράφει στήλες και άρθρα στην εφημερίδα El País και σε ένα από αυτά, συνοψίζει τα όσα αποκόμισε από τα βιβλία που προσπαθούν να ερμηνεύσουν το διεθνές κύμα της ακροδεξιάς στις μέρες μας.

«Η άνοδος της παγκόσμιας ακροδεξιάς μπορεί να ιδωθεί σαν μια επιδημία. Δεν ξεσπά ξαφνικά: αρχικά εμφανίζεται ως ένας ήπιος, σχεδόν ανεπαίσθητος πυρετός. Έπειτα εξαπλώνεται, μεταλλάσσεται, γίνεται μεταδοτική. Τελικά εγκαθίσταται, όπως το κλίμα. Παύει να προκαλεί συναγερμό επειδή γίνεται συνηθισμένη» γράφει στην El Pais και αναφέρεται πρώτα στον Αργεντίνο ερευνητή Φράνκο Ντέλε Ντόνε, συγγραφέα του βιβλίου Epidemia ultra: Del fascismo europeo a Silicon Valley («Ακροδεξιά επιδημία: Από τον ευρωπαϊκό φασισμό έως τη Silicon Valley»), που εκδόθηκε το 2025.

«Βρισκόμαστε στο πιο προχωρημένο στάδιο της επιδημίας», λέει ο συγγραφέας. Στο έργο του υποστηρίζει ότι οι δημοκρατικές δυνάμεις διέπραξαν ένα σοβαρό λάθος: υποτίμησαν τις εκρήξεις της ακροδεξιάς μέχρι να εξαπλωθούν. Και τώρα, λέει, ίσως είναι ήδη αργά.

«Το βιβλίο αυτό είναι μόνο ένα από τα πολλά δοκίμια που κυκλοφορούν σήμερα, καθώς η εκδοτική βιομηχανία – πάντα ευαίσθητη σε ζητήματα που κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση – προσπαθεί να κατανοήσει ένα φαινόμενο που ελάχιστοι είχαν προβλέψει» γράφει ο Sergio C. Fanjul. Tο κενό αυτό προσπαθούν να καλύψουν τώρα έργα συγγραφέων όπως οι Αντονέλα Μάρτι, Μαρκ Φορτιέ, Μπρούνο Καρδενιόσα, Αντριάνα Χεστ, Φρανσέσκ-Μαρκ Άλβαρο και Λουσιάνα Πέκερ, ενώ αναμένονται και νέα βιβλία από άλλους ακαδημαϊκούς και δημοσιογράφους. Εδώ να προσθέσουμε ότι και η ελληνική βιβλιογραφία συμβάλλει σε αυτή την κατεύθυνση με βιβλία όπως του Πέτρου Παπακωνσταντίνου, του Δημήτρη Ψαρρά κ.α.

Οι ρίζες του φαινομένου

Πού βρίσκεται όμως η απαρχή αυτής της πολιτικής τάσης; Ο αρθρογράφος αναφέρεται στον Ντέλε Ντόνε ο οποίος αναζητά τις ρίζες της σε μια μακρά ιστορική διαδρομή: από τις ιδεολογικές σκιές των αρχών του 20ού αιώνα έως την αυταρχική στροφή που ενσάρκωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Κεντρική ιδέα αυτής της παράδοσης είναι η θεωρία της «παρακμής της Δύσης», που διατυπώθηκε από τον Γερμανό φιλόσοφο Όσβαλντ Σπένγκλερ και τροφοδότησε τη φασιστική φαντασία της δεκαετίας του 1930.

Μετά την απαξίωση αυτών των ιδεολογιών – οι οποίες ηττήθηκαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο – το νήμα ξαναπιάνεται από τη λεγόμενη Nouvelle Droite («Νέα Δεξιά»), υπό την καθοδήγηση του Γάλλου φιλοσόφου Αλέν ντε Μπενουά. Το ρεύμα αυτό εμφανίστηκε ως απάντηση στις αντικουλτούρες και στη Νέα Αριστερά που αναδύθηκαν μετά τον Μάη του 1968.

Παράδοξο στοιχείο: η Νέα Δεξιά υιοθέτησε την έννοια της πολιτισμικής ηγεμονίας από τον Ιταλό κομμουνιστή στοχαστή Αντόνιο Γκράμσι, τον οποίο επικαλούνταν συχνά.

Ένα ετερόκλητο ιδεολογικό αρχιπέλαγος

«Ο σημερινός πολιτισμικός πόλεμος που διεξάγει η νέα παγκόσμια ακροδεξιά αποτελεί μια ετερογενή και συχνά αντιφατική συμμαχία. Στο εσωτερικό της συνυπάρχουν παλαιοσυντηρητικοί και «αναρχοκαπιταλιστές», παραδοσιοκράτες και νεοναζί, κεφάλαια της Silicon Valley αλλά και θεωρίες συνωμοσίας» γράφει ο Sergio C. Fanjul και εξηγεί πως:

Πρόκειται για ένα «αρχιπέλαγος» ιδεών που τροφοδοτείται από αγανάκτηση: από την αποτυχία του νεοφιλελευθερισμού και από την αίσθηση ότι το μέλλον έχει κλείσει. Πολλοί από τους υποστηρικτές του πιστεύουν ότι ο κόσμος πρέπει να «επαναρυθμιστεί» και να επιστρέψει σε μια υποτιθέμενη χρυσή εποχή – είτε στη δεκαετία του 1950 είτε ακόμη πιο πίσω, πριν από τον Διαφωτισμό. Πρόκειται για μια διάχυτη νοσταλγία για έναν ιδανικό παρελθόν που στην πραγματικότητα δεν υπήρξε ποτέ.

Ο πολιτισμικός πόλεμος

Παρά τη διαφορετικότητα των ρευμάτων, αναδύεται μια κοινή αφήγηση: ο διαρκής πολιτισμικός πόλεμος, η ανάγκη κατασκευής ενός κοινού εχθρού και η ένθερμη υπεράσπιση παραδοσιακών και πατριαρχικών ιεραρχιών.

Εδώ ο Sergio C. Fanjul αναφέρεται στην πολιτική επιστήμονα Αντονέλα Μάρτι η οποία υποστηρίζει ότι τα κινήματα αυτά βασίζονται στον φόβο, στο μίσος και στη χειραγώγηση. Δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον μισογυνισμό, για παράδειγμα μέσα από τη λεγόμενη manosphere στο διαδίκτυο, η οποία προσελκύει «θυμωμένους νέους άνδρες» σε επιθετικές και ιεραρχικές μορφές ανδρισμού.

Παράλληλα, τα κινήματα αυτά χρησιμοποιούν τη θρησκεία ως πολιτικό εργαλείο κοινωνικού ελέγχου και πειθαρχίας. «Διψούν για θεοκρατία», υποστηρίζει η Μάρτι.

Για να κινητοποιηθεί το ακροατήριό τους, δημιουργούνται εχθροί: οι «woke», οι μετανάστες ή όποιος άλλος μπορεί να παρουσιαστεί ως απειλή. Ο όρος «woke», λέει η ίδια, λειτουργεί ως αποδιοπομπαίος τράγος για οτιδήποτε δεν τους αρέσει.

Η διάκριση μεταξύ ριζοσπαστικής και άκρας δεξιάς

Μετά την εισβολή στο Καπιτώλιο και την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, οι κατάχρηση εξουσίας από την πλευρά της αμερικανικής υπηρεσίας μετανάστευσης ICE θεωρείται από ορισμένους το τελευταίο – μέχρι στιγμής – στάδιο αυτής της ακροδεξιάς «επιδημίας», διαπιστώνει ο αρθρογράφος και αναφέρεται στον Ντέλε Ντόνε που γράφει πως:

«Η συμπεριφορά της ICE θα μπορούσε να χαρακτηριστεί φασιστική… αν και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με αυτή τη λέξη. Ωστόσο φαίνεται να ταιριάζει εδώ». Ο ίδιος διακρίνει τη ριζοσπαστική δεξιά – που διαβρώνει τη δημοκρατία από μέσα – από την ακραία δεξιά επαναστατικού χαρακτήρα, που επιδιώκει να καταργήσει πλήρως τη δημοκρατία.

«Ο τελικός στόχος και των δύο είναι ο ίδιος: ένα μη δημοκρατικό καθεστώς», λέει. «Και πλησιάζουμε προς αυτό το σημείο. Ίσως είναι ήδη αργά για να αποτραπεί η ριζοσπαστικοποίηση».

Μισογυνισμός και θρησκεία

Παρά τις διαφορές τους, αυτά τα κινήματα μοιράζονται ένα κοινό αφήγημα: τον διαρκή πολιτισμικό πόλεμο, την ανάγκη κατασκευής ενός κοινού εχθρού και την υπεράσπιση των παραδοσιακών πατριαρχικών ιεραρχιών.

Για να μιλήσει για τον μισογυνισμό ως συστατικό της ακροδεξιάς κουλτούρας ο Sergio C. Fanjul, αναφέρεται στην πολιτική επιστήμονα Αντονέλα Μάρτι η οποία υποστηρίζει ότι αυτά τα ρεύματα βασίζονται στον φόβο, το μίσος και τη χειραγώγηση. Δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον μισογυνισμό – για παράδειγμα μέσω της λεγόμενης manosphere στο διαδίκτυο, η οποία προσελκύει «θυμωμένους νέους άνδρες» που επιτίθενται. Παράλληλα, εδραιώνουν τη θέση τους σε θρησκευτικές κοινότητες κυρίως στους ευαγγελιστές.

«Η νέα δεξιά χρησιμοποιεί τη θρησκεία ως πολιτικό εργαλείο, ως μηχανισμό ηθικού ελέγχου και κοινωνικής πειθαρχίας. Διψούν για θεοκρατία», υποστηρίζει.

Για να κινητοποιηθεί το κίνημα, δημιουργούνται εχθροί: οι «woke» ή οι μετανάστες. «Ο όρος «woke» λειτουργεί ως αποδιοπομπαίος τράγος για όλα όσα δεν τους αρέσουν», εξηγεί.

Η πολιτική του θεάματος και η «Σκοτεινή Διαφώτιση»

Οι νέοι ηγέτες της ακροδεξιάς – όπως ο Τραμπ, ο Χαβιέρ Μιλέι ή ο Ναΐμπ Μπουκέλε – χαρακτηρίζονται από υπερβολή, θεατρικότητα και έντονη καλλιέργεια της προσωπολατρείας.

«Δεν προσπαθούν να πείσουν τους πολίτες αλλά να τους σοκάρουν», εξηγεί η Μάρτι. «Δεν θέλουν να οικοδομήσουν κάτι· θέλουν να καταστρέψουν. Οι υποστηρικτές τους τους ακολουθούν ακριβώς για αυτό που υπόσχονται να καταστρέψουν. Πρόκειται για ένα κίνημα εκδίκησης».

Ένα από τα πιο ακραία ιδεολογικά ρεύματα της σύγχρονης ακροδεξιάς είναι η λεγόμενη «Σκοτεινή Διαφώτιση» (Dark Enlightenment), γνωστή και ως νεο-αντιδραστικό κίνημα (NRx). Οι εκπρόσωποί του προτείνουν μια υπερκαπιταλιστική και υπερτεχνολογική νεομοναρχία ως λύση στα προβλήματα της φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Στο μοντέλο αυτό η κοινωνία θα διοικείται από έναν «βασιλιά-διευθύνοντα σύμβουλο», σαν μια αυστηρά ιεραρχημένη εταιρεία στην οποία οι πολίτες θα λειτουργούν ως μέτοχοι.

Οι ιδέες αυτές έχουν επηρεάσει κύκλους της Silicon Valley και συνδέονται με πρόσωπα όπως ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Πίτερ Τιλ.

«Η δημοκρατία καταρρέει από μέσα» – Τα ερωτήματα του μέλλοντος

Ο αρθρογράφος αναφέρεται και στον Καναδό κοινωνιολόγο Μαρκ Φορτιέ που υποστηρίζει ότι ο φασισμός συχνά γεννιέται όχι από θεαματικές εκρήξεις βίας αλλά από αδιαφορία και παθητικότητα.

«Πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο τον ήχο από παντόφλες παρά τις μπότες που παρελαύνουν», γράφει. Με άλλα λόγια, το κακό προκύπτει συχνά από την καθημερινή αδράνεια των πολιτών. «Η δημοκρατία καταρρέει πάντοτε από μέσα».

«Πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση; Θα ενισχυθεί η ακροδεξιά ή θα αποδυναμωθεί από τις ίδιες της τις υπερβολές;» αναρωτιέται ο αρθρογράφος.

Ο Φορτιέ θεωρεί ότι οι Ρεπουμπλικανοί στις ΗΠΑ ίσως υπερεκτιμούν τη δύναμή τους και υποτιμούν την αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει η πολιτική βία. Οι Αμερικανοί, σημειώνει, στήριξαν τον Τραμπ αναζητώντας ασφάλεια, όχι για να ζουν με φόβο απέναντι σε ένα αυταρχικό κράτος.

Ωστόσο, αν οι τάσεις αυτές συνεχιστούν, ο κόσμος θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα δυστοπικό τοπίο: έναν κόσμο όπου ο αυταρχισμός θα είναι ο κανόνας, οι ελευθερίες θα περιορίζονται και οι κοινωνικές ανισότητες θα διευρύνονται δραματικά.

«Θα είναι ένας κόσμος που δεν θα ήθελα να αφήσω στις κόρες μου», καταλήγει ο Φράνκο Ντέλε Ντόνε. «Έναν κόσμο όπου ο αυταρχισμός θα είναι ο κανόνας, οι ελευθερίες θα περιορίζονται και οι ανισότητες θα αυξάνονται σε τέτοιο βαθμό ώστε να δημιουργηθούν δύο κοινωνικές τάξεις σε παράλληλες πραγματικότητες — έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια θα πάψει να έχει αξία».

TVXS